1883

Noto : Prezentita de Engels en la angla lingvo ĉe Highgate la 17-an de marto 1883. Publikigita en la germana lingvo en Sozialdemokrat n-ro 33, la 22-an de marto 1883. La nuna eldono estis preparita uzante la tradukon publikigitan en la libro « Karlo Markso », Bureau d’Editions, Parizo, 1935.

La 14-an de marto, je la tria kaj kvarono posttagmeze, la plej granda el la vivantaj pensuloj ĉesis pensi. Lasita sola dum apenaŭ du minutoj, ni trovis lin, enirante, pace dormanta en sia brakseĝo, sed por ĉiam.

Kion perdis la batalema proletaro de Eŭropo kaj Ameriko, kion perdis la historia scienca scienco en ĉi tiu viro, ne estas mezurebla. La malpleno lasita de la morto de ĉi tiu titano baldaŭ estos sentita.

Same kiel Darvino malkovris la leĝon de disvolviĝo de la organika naturo, tiel Markso malkovris la leĝon de disvolviĝo de la homa historio, tio estas, tiun elementan fakton antaŭe vualitan sub ideologia malordo, ke homoj, antaŭ ol povi okupiĝi pri politiko, scienco, arto, religio, ktp., devas unue manĝi, trinki, loĝi kaj vesti sin: ke, sekve, la produktado de la elementaj materiaj vivrimedoj kaj, sekve, ĉiu grado de ekonomia disvolviĝo de popolo aŭ de epoko formas la bazon, el kiu la ŝtataj institucioj, la juraj konceptoj, la arto kaj eĉ la religiaj ideoj de la koncernaj homoj disvolviĝis, kaj ke, sekve, ĝuste el tiu bazo ili devas esti klarigitaj kaj ne inverse, kiel oni faris ĝis nun.

Sed tio ne estas ĉio. Markso ankaŭ malkovris la specifan leĝon de movado de la nuna kapitalisma produktadmaniero kaj de la burĝa socio, kiu ekestis el ĝi. La malkovro de plusvaloro tiel lumigis la aferon, dum ĉiuj antaŭaj esploroj de kaj burĝaj ekonomikistoj kaj socialismaj kritikistoj perdiĝis en mallumo.

Du tiaj malkovroj devus sufiĉi por tuta vivo. Feliĉa estas tiu, al kiu estas donita fari eĉ unu similan! Sed en ĉiu kampo, kiun Markso submetis al sia esplorado (kaj tiuj kampoj estas tre multaj kaj neniu estis objekto de supraĵaj studoj), eĉ en tiu de matematiko, li faris originalajn malkovrojn.

Tia estis la sciencisto. Sed tio ne estis la esenco de lia agado. Por Markso, scienco estis forto, kiu pelis la historion, revolucia forto. Kiel ajn pura estis la ĝojo, kiun li povus senti pri malkovro en iu ajn teoria scienco, kies praktikan aplikon eble ne antaŭvideblas, lia ĝojo estis tute malsama, kiam temas pri malkovro de tuja revolucia signifo por la industrio aŭ, pli ĝenerale, por la historia evoluo. Tiel, Markso sekvis tre atente la progreson de malkovroj en la kampo de elektro kaj, plej lastatempe, la laboron de Marcel Deprez.

Ĉar Markso estis antaŭ ĉio revoluciulo. Kontribui, tiel aŭ alie, al la renverso de la kapitalisma socio kaj la ŝtataj institucioj, kiujn ĝi kreis, kunlabori en la liberigo de la moderna proletaro, al kiu li estis la unua, kiu donis konscion pri ĝia propra situacio kaj bezonoj, konscion pri la kondiĉoj de ĝia emancipiĝo — tio estis lia vera voko. Luktado estis lia elemento. Kaj li luktis kun malofta pasio, persistemo kaj sukceso. Kunlaboro kun la unua Rhenish Gazette en 1842, kun la Vorwärts de Parizo en 1844, kun la Deutsche Zeitung de Bruselo en 1847, kun la Nova Rejna Gazeto en 1848-1849, kun la New York Tribune de 1852 ĝis 1861, krome, publikigo de amaso da batalemaj pamfletoj, laboro en Parizo, Bruselo kaj Londono ĝis la konstituo de la granda Internacia Laborista Asocio, la krona atingo de lia tuta verko, jen rezultoj, pri kiuj la aŭtoro povus esti fiera, eĉ se li farus nenion alian.

Tial Markso estis la plej insultata kaj kalumniata homo de sia tempo. Registaroj, kaj absolutaj kaj respublikanaj, forpelis lin; konservativaj burĝaj kaj radikalaj demokratoj amasigis kalumniojn kaj malbenojn sur lin. Li flankenbalais ĉion kiel araneaĵojn, ne atentante ĝin, kaj nur respondis en kazoj de ekstrema neceso. Li mortis respektata, amata kaj funebrita de milionoj da revoluciaj aktivuloj tutmonde, disigitaj tra Eŭropo kaj Ameriko, de la minejoj de Siberio ĝis Kalifornio.

Kaj, mi povas kuraĝe diri: li povis vidi pli ol unu kontraŭulon, sed li apenaŭ havis iujn ajn personajn malamikojn.

Lia nomo vivos tra la jarcentoj, kaj ankaŭ lia verko!

oktobro 1920

Noto : Publikigita en la Komunista Bulteno numero 46 (unua jaro), la 2-an de decembro 1920. Korektoj bazitaj sur la itala teksto.

La krizo, kiu longe turmentis nian partion, al kiu via atento estis ofte altirita, ĉu pro lastatempaj eventoj en Italio, ĉu pro la konsideradoj de la Dua Kongreso de la Tria Internacio, faras necesa kaj urĝa, dum la alproksimiĝas la Partia Kongreso, harmonian klopodon de la maldekstraj elementoj de la partio por fine eliri el netolerebla situacio, kiu kontrastas kun la postuloj de la revolucia lukto de la itala proletaro.

Ĉio ĉi igis nin preni la iniciaton de movado por prepari la Kongreson kun la celo atingi harmonian interkonsenton inter ĉiuj ĉi tiuj kamaradoj, kiuj vere sentas la bezonon, ke la Kongreso indiku definitivan kaj energian solvon al la vasta problemo.

Ni ne restos longe memorigante vin pri la situacio en nia lando: la kondiĉojn sub kiuj ĝi partoprenis kaj eliris el la Granda Mondmilito, nek la epizodojn de ĉi tiu maltrankvila postmilita periodo, kiuj montras eĉ al niaj kontraŭuloj la multajn simptomojn de la neriparebla malorganizado de la nuna reĝimo, kaj ĝian nekapablon batali kontraŭ la revoluciaj sekvoj de sia propra fiasko.

Aliflanke, la kirlado, la entuziasmo, la ribelema impulso de la masoj de ĉiuj tavoloj de la proletaro kreskas ĉiutage kaj manifestiĝas per kontinuaj agitiĝoj, per la ardo, kun kiu oni kondukas la klasbatalojn, kaj en la foje malklara aspiro, ke ili finiĝos per la fina venko de la proletara revolucio.

La bourgeoisie, quoique consciente de sa propre impuissance à faire face au chaos de son régime social, concentre ses dernières énergies à la défense contre cette marche des masses révolutionnaires. D’un côté, elle organise des corps réguliers et irréguliers pour la répression armée des soulèvements ouvriers. De l’autre, elle développe une politique rusée de concessions apparentes et de mensongère bienveillance envers les désirs des masses.

La organoj, kiuj direktas la proletan agadon, taskigitaj disvolvi venkan opozicion al ĉi tiu burĝa politiko de konservado, plurfoje montris sian propran neadekvatecon. La sindikata organizo allogas ĉiam kreskantan nombron da laboristoj. Dum ĉi tiuj laboristoj montras en siaj agitadoj kaj strikoj, ke ili sentas la bezonon plilarĝigi la amplekson de la lukto kaj antaŭeniri al revoluciaj gajnoj, la gvida burokratio de la sindikatoj enpremas sur ĉian agadon la tradiciajn karakterizaĵojn de korporaciisma lukto kaj limigas ĝin ene de la limoj de vana strebado al laŭgradaj plibonigoj de la vivkondiĉoj de la proletaro.

Koncerne la politikan partion de la laborista klaso, la Socialistan Partion, kiu devus havi la taskon grupigi ĉirkaŭ si ĉiujn revoluciajn avangardajn energiojn, presi novan karakteron kaj novan direkton sur la luktometodojn por la konkero de la ekstremaj celoj de komunismo, ankaŭ ĝi montriĝas nekapabla plenumi sian funkcion.

Estas vere, ke la plimulto de la Partio, adoptante la novan programon de Maksimiliano en Bolonjo kaj donante sian subtenon al la Moskva Internacio, kredis, ke ĝi respondis al la postuloj de la historia problemo, kiu, ekde la fino de la granda milito, ĉie alfrontis la du kontraŭajn konceptojn pri la proletara lukto: la socialdemokratan koncepton, malhonoritan de la bankroto de la 2-a Internacio kaj de ĝia kunkulpa kunlaboro kun la burĝaro, kaj la komunisman koncepton, fortan en la originalaj asertoj de Marksismo kaj la glora sperto de la rusa revolucio, kiu, organizita en la nova Internacio, lanĉis al la proletaro sian revolucian sloganon; tio estas: perforta lukto por renversi la burĝan reĝimon, diktatoreco de la proletaro: reĝimo de la sovetoj.

Sed en realeco, la Partio, eble trompita de la legitima kontento konservinte, dum la milito, malsaman sintenon ol tiu de la aliaj partioj de la 2-a Internacio, ne komprenis la neceson, ke la formala ŝanĝo de la programo devis esti akompanata de profunda renovigo de sia strukturo kaj sia agado.

Sinsekvaj eventoj montris, per cirkonstancoj, kiujn ne necesas rakonti, kiom la Partio ankoraŭ ne atingis la revolucian taskon, kiun la historia situacio konfidis al ĝi. Ĝi ne principe ŝanĝis siajn politikajn vidpunktojn, kaj precipe siajn parlamentajn agojn, alkroĉiĝante al tradiciaj antaŭmilitaj metodoj, kaj ofte favore ludis al la burĝa registaro. Ĝuste en la momento, kiam decidaj solvoj estis necesaj, restis en la povo homoj, kies vidpunktoj estis malmodernaj pro la eventoj, kaj de kiuj la Partio ne kapablis eltiri nek la sindikatan gvidadon nek la parlamentan gvidadon, tiel refalante en la malnovajn metodojn de pacigo kaj intertraktado. La seniluziigitaj proletaj masoj tial parte turniĝas al aliaj revoluciaj fluoj, aktivaj ekster la partio, kiel ekzemple la sindikatistoj kaj la anarkiistoj, kiuj, kvankam havantaj vidpunktojn pri la revolucia procezo, kun kiuj komunistoj ne povas konsenti, prave kritikas sintenon, kiu tiom kontrastas kun la revoluciaj postuloj kaj kun la revolucia lingvaĵo de la partiestroj mem.

Tial do pro la kialoj, kiujn ni memorigis, kaj pro tiuj, kiujn la maldekstraj elementoj jam multfoje amplekse komentis, la Itala Socialista Partio montriĝis nekapabla plenumi sian taskon, kaj pro tiuj kialoj la internacia kongreso en Moskvo, bonvenigante la peton de la pli progresintaj italaj kamaradoj, decidis klare kaj firme pripensi la demandon pri la renovigo de nia partio, kaj metis la bazojn, sur kiuj la venonta kongreso de nia partio devos labori por atingi tian rezulton.

Kio do estas la tasko de la venonta Kongreso? Kiujn celojn ni devas starigi por ke, anstataŭ degeneri en kunvenon de malplenaj babilaĵoj kaj subtilaj malantaŭĉambraj manovroj, ni kuraĝe alfrontu la malbonon kaj apliku la plej radikalajn rimedojn? Ni kredas, ke ĉi tiuj celoj kaj intencoj devus esti komunaj al ĉiuj kamaradoj, kiuj dividas ne nur la fundamentajn principojn de komunismo, sed ankaŭ la intencon plej energie apliki la Moskvajn konsideradojn, kaj al la konstitucio de la partio kaj al ĝiaj agoj. Ĉi tiuj konsideradoj konsistigos la komunan platformon por agado de tiuj grupoj kaj maldekstraj fluoj, kiuj, kvankam malkonsentante pri detaloj kaj pri la koncepto de certaj doktrinaj kaj taktikaj problemoj, konsentas pri la kritikoj, faritaj el revolucia vidpunkto, pri la neadekvateco de la Partio en agado.

La komuna agadplano, kiun ni havas en la kapo por la Kongreso, povas, laŭ nia opinio, esti resumita en la jenaj ĉefaj punktoj:

1. La nomo de la partio estis ŝanĝita al Komunista Partio de Italio (Sekcio de la Komunista Internacio).
2. La programo adoptita en Bolonjo estis reviziita, kun certaj punktoj pli konformigitaj al la principoj de la Tria Internacio, por denove kontrastigi ĝin kun la socidemokrata programo favorita de la dekstra flanko de la partio.
3. Ĉiuj membroj aŭ organizoj, kiuj deklaris aŭ deklaros sin kontraŭ la komunista programo per siaj voĉdonoj en la sekcioj aŭ ĉe la Kongreso, aŭ kiuj metis sin ekster la partion per iu ajn alia ago, estis formale kaj konstante ekskluditaj.
4. Modifo de la internaj statutoj de la partio, por enkonduki kriteriojn de homogeneco, centraligo, disciplino, kiuj estas la nemalhavebla bazo de la strukturo de la komunista partio (adoptante inter aliaj novigoj, la sistemon de kandidatiĝperiodo por novaj partianoj kaj tiun de periodaj revizioj de ĉiuj membroj. La unua el ĉi tiuj novigoj devas esti efektivigita tuj post la Kongreso).
5. Ĉiuj partianoj estas devigitaj konservi kompletan disciplinon en ĉiuj taktikaj decidoj de la Internacia kaj Nacia Kongresoj, kun plenaj povoj donitaj al la Centra Komitato nomumita de la Kongreso por kontroli ilian efektivigon.
6. La celoj de la partia agado estos difinitaj kun la celo realigi la konceptojn establitajn de la Moskva Kongreso kaj estos ĉefe la jenaj:
   • Preparado de la ribela agado de la proletaro, utiligante ĉiujn eblecojn de laŭleĝa propagando, kaj samtempe kaj sisteme organizante kontraŭleĝan laboron, por atingi ĉiujn necesajn kondiĉojn por agado kaj sekurigi ĝiajn materiajn rimedojn.
   • Organizado de komunistaj grupoj ene de ĉiuj sindikatoj, gildoj, kooperativoj, fabrikoj, agrikulturaj entreprenoj, ktp., ligitaj al la partia organizo por propagando, ilia konkero kaj revolucia preparado.
   • Agado ene de ekonomiaj organizaĵoj por preni kontrolon de ili por la Komunista Partio. Apelo al revoluciaj proletaj organizaĵoj ekster la Ĝenerala Konfederacio de Laboro (CKdL) por aliĝi kaj subteni la komunistan lukton kontraŭ la nuna gvidantaro kaj ĝiaj gvidantoj. Fino de la aliancpakto inter la partio kaj la CKdL, kiu baziĝas sur socidemokrataj principoj kaj la principo de egalrajtoj inter la partio kaj la sindikatoj, por anstataŭigi ĝin per efika gvidado de la proletaj ekonomiaj organizaĵoj sub la Komunista Partio, per la disciplino de komunistoj laborantaj ene de la sindikatoj. Retiro de la CKdL el la Flava Internacio de Amsterdamo tuj kiam ĝi estos konvinkita pri la principoj de la Komunista Partio kaj ĝia aliĝo al la sindikata sekcio de la Komunista Internacio, kiel kondiĉite en la konstitucio de ĉi-lasta.
   • Luktu por ke la Komunista Partio prenu kontrolon de la kooperativa movado, liberigu ĝin de nunaj burĝaj kaj etburĝaj influoj, por igi ĝin solidara kun la revolucia klasmovado de la proletaro.
   • Partopreno en politikaj kaj administraj elektoj (komunumaj konsilioj, distriktaj konsilioj, ktp.) kun karaktero tute kontraŭa al la malnova socialdemokrata praktiko, celante disvolvi revolucian propagandon kaj agitadon, kaj akceli la kolapson de la burĝaj organoj de reprezenta demokratio. Revizio fare de la partiaj organoj, sub la direkto de la Centra Komitato, de la konsisto de ĉiuj elektitaj organoj, ĉu en la Komunumoj, la provincoj, aŭ la Parlamento, kun la povo ilin dissolvi. Daŭra kontrolo kaj direktado fare de la Centra Komitato de la agadoj de ĉiuj restantaj. La parlamenta grupo estos konsiderata la organo destinita por plenumi specifan taktikan funkcion, laŭ la instrukcioj de la Partia Centra Komitato, kaj ĝi ne havos la povon decidi, kiel konsidera organo, pri demandoj koncernantaj la ĝeneralan politikon de la Partio.
   • La Centra Komitato kontrolos ĉian propagandon kaj, aparte, disciplinos la partian gazetaron, kies redakciajn kaj administrajn komitatojn nomumos aŭ konfirmigos la Centra Komitato, kiu kontrolos ilian laboron surbaze de la konsideradoj de la Kongreso.
   • Proksima kontakto estos establita kun la junulara movado, laŭ la principoj de la Komunista Internacio. Propagandaj klopodoj inter virinoj estos intensigitaj.

Ni esperas, ke ĉi tiuj ĝeneralaj skizoj de la komuna agadprogramo renkontos la aprobon de ĉiuj komunistoj kaj ke ili volos aktive kontribui al certigado de ĝia triumfo per vasta agitado kaj la organizado de ĉiuj fortoj, kiuj sin dediĉas al ĉi tiu afero. Ni do eklaboru, kamaradoj, por ke la afero de la komunista revolucio triumfu super la falsa sentimentaleco de unueco, kontraŭ ĉiuj bagatelaj personaj aferoj.

Milano, oktobro 1920.

Nicola Bombacci, Amedeo Bordiga, Bruno Fortichiari, Antonio Gramŝio, Francesca Misiano, Luigi Polano, Umberto Terracini.

1847

Fonto: [La verko de Engelso, Principoj de Komunismo, estas antaŭskizo de la programo de la Komunista Ligo. La Dua Kongreso de la Ligo (29-a de novembro – 8-a de decembro 1847) konfidis al Markso kaj Engelso la redaktadon de ĝia programo en la formo de manifesto. Dum sia laboro pri la Manifesto de la Komunista Partio, la aŭtoroj enkondukis kelkajn el la tezoj prezentitaj en Principoj de Komunismo.]
Verkita de Engelso fine de oktobro – novembro 1847.
Unue publikigita kiel pamfleto en 1914.
Noto pri la traduknoto : Por la preparado de ĉi tiu eldono, oni uzis la tradukon (krom demando 25) en la “Tekstoj” de Engelso, eldonita de Editions sociales, Parizo 1968.

Enhavtabelo

1. Frederiko Engelso
2. 1847
3. I. KIO ESTAS KOMUNISMO ?
4. II. KIO ESTAS LA PROLETARIO ?
5. III. ĈU DO NE ĈIAM ESTIS PROLETOJ ?
6. IV. KIEL LA PROLETARIO EKIRIS ?
7. V. SUB KIAJ KONDIĈOJ OKAZAS ĈI TIU VENDADO DE PROLETA LABORO AL LA BURĜARO ?
8. VI. KIUJ LABORISTAJ KLASOJ EKZISTIS ANTAŬ LA INDUSTRIA REVOLUCIO ?
9. VI. KIEL LA LABORISTO DISTINGAS SIN DE LA SKLAVO ?
10. VIII. KIEL LA PROLETO DISTINGAS SIN DE LA SERVUTULO ?
11. IX. KIEL LA PROLETO DISTINGAS SIN DE LA METISTO ?
12. X. KIEL LA PROLETO DISTINGAS SIN DE LA FABRIKEJO ?
13. XI. KIAJ ESTIS LA REKTAJ KONSEKVENCOJ DE LA INDUSTRIA REVOLUCIO KAJ LA DIVIDO DE LA SOCIO EN BURĜARON KAJ PROLETOJN ?
14. XII. KIUJ ESTIS LA ALIAJ SEKVOJ DE LA INDUSTRIA REVOLUCIO ?
15. XIII. KIAJ ESTAS LA SEKVOJ DE ĈI TIUJ KOMERCAJ KRIZOJ RIPETOTANTAJ JE REGULAJ INTERVALOJ ?
16. XIV. KIA DEVUS ESTI ĈI TIU NOVA SOCIA ORDO ?
17. XV. ĈU LA FORIGO DE PRIVATA PROPRAĴO NE EBLIS EN LA PASINTECO ?
18. XVI. ĈU LA FORIGO DE PRIVATA PROPRIETO EBLAS PER PACAJ RIMEDOJ ?
19. XVII. ĈU LA FORIGO DE PRIVATA PROPRIETO EBLAS TUTE ?
20. XVIII. KIUN VOJON PRENOS ĈI TIU REVOLUCIO ?
21. XIX. ĈU ĈI TIU REVOLUCIO OKAZOS EN UNU UNU LANDO ?
22. XX. KIAJ ESTOS LA KONSEKVENCOJ DE LA FORIGO DE PRIVATA PROPRAĴO ?
23. XXI. KIAJN EFEKTOJN LA KOMUNISTA REĜIMO HAVOS SUR LA FAMILION ?
24. XXII. KIEL LA KOMUNISTA ORGANIZAĴO KONDUKTOS SIAN RILATON AL EKZISTANTAJ NACIECOJ ?
25. XXIII. KIEL ĜI KONDUTOS AL EKZISTANTAJ RELIGIOJ ?
26. XXIV. KIEL KOMUNISTOJ DIFERAS DE SOCIALISTOJ ?
27. XXV. KIA DEVUS ESTI LA SINTENO DE KOMUNISTOJ RILATE AL ALIAJ POLITIKAJ PARTIOJ ?

I. KIO ESTAS KOMUNISMO ?

Komunismo estas la instruo pri la kondiĉoj por la liberigo de la proletaro.

II. KIO ESTAS LA PROLETARIO ?

La proletaro estas tiu klaso en la socio, kiu derivas sian vivtenon ekskluzive de la vendo de sia laboro, kaj ne de la interezo de ia ajn kapitalo, kies ekzistkondiĉoj kaj eĉ ĝia ekzisto mem dependas de la postulo je laboro, kaj sekve de la sinsekvo de periodoj de krizo kaj industria prospero, de la osciloj de senbrida konkurenco. La proletaro, aŭ la laborista klaso, estas, mallonge, la laborista klaso de la nuna epoko.

III. ĈU DO NE ĈIAM ESTIS PROLETOJ ?

Ne. Ĉiam ekzistis malriĉuloj kaj laboristaj klasoj, kaj la laboristaj klasoj estis plejparte malriĉaj. Sed malriĉuloj kaj laboristoj vivas en la kondiĉoj, kiujn ni ĵus indikis, tial ne ĉiam ekzistis proletoj, same kiel la konkurenco ne ĉiam estis libera kaj senbrida.

IV. KIEL LA PROLETARIO EKIRIS ?

La proletaro aperis kiel rezulto de la Industria Revolucio, kiu okazis en Anglio dum la dua duono de la pasinta jarcento kaj de tiam ripetiĝis en ĉiuj civilizitaj landoj de la mondo. Ĉi tiun Industrian Revolucion kaŭzis la invento de la vapormaŝino, diversaj ŝpinmaŝinoj, la elektra teksilo kaj tuta serio da aliaj mekanikaj aparatoj. Ĉi tiuj maŝinoj, kiuj estis multekostaj kaj tial nur la grandaj kapitalistoj povis pagi, tute transformis la tutan malnovan produktadmanieron kaj eliminis la malnovajn metiistojn, ĉar ili produktis varojn pli bone kaj pli malmultekoste ol la metiistoj povis per siaj ŝpinradoj kaj krudaj iloj. Tio klarigas kial la enkonduko de maŝinoj tute metis la industrion en la manojn de la grandaj kapitalistoj kaj senigis la malgrandskalan metiistan posedaĵon (ilojn, teksilojn, ktp.) je ĉia valoro, tiel ke la kapitalistoj baldaŭ havis ĉion en siaj manoj kaj la laboristoj havis nenion. La fabrika sistemo unue estis enkondukita en la vestindustrio. Post kiam ĉi tiu komenca impeto estis donita, la sistemo disvastiĝis tre rapide al ĉiuj aliaj branĉoj de industrio, precipe presado, ceramiko kaj metalurgio. La laboro estis pli kaj pli dividita inter malsamaj laboristoj, tiel ke la laboristo, kiu antaŭe plenumis tutan laboron, nun faris nur parton de ĝi. Danke al ĉi tiu labordivido, produktoj povis esti fabrikitaj pli rapide, kaj sekve pli malmultekoste. Ĝi reduktis la agadon de ĉiu laboristo al tre simpla, konstante ripetata mekanika gesto, kiun maŝino povis plenumi ne nur same bone, sed eĉ pli bone. Ĉiuj branĉoj de produktado falis unu post alia sub la dominadon de maŝinaro kaj grandindustrio, inkluzive de teksado kaj ŝpinado. La rezulto estis, ke ili falis tute en la manojn de grandaj kapitalistoj, kaj la laboristoj perdis tiun malmultan sendependecon, kiun ili ankoraŭ posedis. Iom post iom, krom la fabrikado mem, la metiista industrio falis pli kaj pli sub la dominadon de grandindustrio, ĉar ankaŭ ĉi tie grandaj kapitalistoj, establante grandajn metiejojn, kie la ĝeneralaj kostoj estis pli malaltaj kaj kie la laboro povis esti egale dividita, iom post iom eliminis malgrandajn, sendependajn produktantojn. Tio klarigas, kial en civilizitaj landoj preskaŭ ĉiuj branĉoj de produktado estis integritaj en la sistemon de grandindustrio kaj kial en ĉiuj branĉoj de industrio…Metiista produktado kaj fabrikado estas eliminitaj de la granda industrio. Tio ankaŭ klarigas la ĉiam pli okulfrapan ruinon de la malnova, metiista meza klaso, la kompletan transformiĝon de la laborista situacio, kaj la formiĝon de du novaj klasoj, kiuj iom post iom ampleksas ĉiujn aliajn, nome :

1. la klaso de grandaj kapitalistoj, kiuj jam en ĉiuj civilizitaj landoj ekskluzive posedas ĉiujn vivrimedojn kaj la krudmaterialojn kaj instrumentojn (maŝinojn, fabrikojn) necesajn por la produktado de la vivrimedoj — jen la klaso de la burĝaro;
2. la klaso de tiuj, kiuj nenion posedas kaj estas devigataj vendi sian laboron al la burĝaro por ricevi de ili la vivrimedojn necesajn por sia vivtenado — jen la klaso de la proletaro.

V. SUB KIAJ KONDIĈOJ OKAZAS ĈI TIU VENDADO DE PROLETA LABORO AL LA BURĜARO ?

Laboro estas varo kiel ĉiu alia, kaj ĝia prezo estas, sekve, fiksita laŭ precize la samaj leĝoj kiel tiu de iu ajn alia varo. La prezo de varo, sub la regado de la grandindustrio, aŭ libera konkurenco — kio egalas al la sama afero, kiel ni vidos — averaĝe ĉiam egalas al la kosto de produktado de tiu varo. La prezo de laboro do ankaŭ egalas al la kosto de produktado de laboro. Sed la kosto de produktado de laboro konsistas ĝuste en la kvanto de vivrimedoj necesaj por ebligi al la laboristo daŭrigi labori kaj malhelpi la formorton de la laborista klaso. La laboristo do ricevos, por sia laboro, nur la minimumon necesan por tiu celo. La prezo de laboro, aŭ salajro, estos do la minimumo necesa por la vivtenado. Ĉar komerco estas foje bona, foje malbona, li foje ricevos pli, foje malpli, same kiel la fabrikisto foje ricevos pli, foje malpli por siaj varoj. Sed, same kiel la fabrikanto, en la averaĝo de bona kaj malbona komerco, ricevas por siaj varoj nek pli nek malpli ol iliaj produktokostoj, tiel ankaŭ la laboristo ricevos, averaĝe, nek pli nek malpli ol ĉi tiu minimumo. Ĉi tiu ekonomia leĝo de salajroj estas aplikata des pli strikte, ju pli profunde la grandindustrio penetras ĉiujn branĉojn de produktado.

VI. KIUJ LABORISTAJ KLASOJ EKZISTIS ANTAŬ LA INDUSTRIA REVOLUCIO ?

La laboristaj klasoj, laŭ la malsamaj fazoj de socia evoluo, vivis en malsamaj kondiĉoj kaj okupis malsamajn poziciojn rilate al la posedantaj kaj regantaj klasoj. En la antikveco, laboristoj estis sklavoj de la terposedantoj, kiel ili ankoraŭ estas en multaj subevoluintaj landoj kaj eĉ en la suda parto de Usono. En la Mezepoko, ili estis la servutuloj de la terposedanto, kiel ili ankoraŭ estas en Hungario, Pollando kaj Rusio. En la Mezepoko kaj ĝis la Industria Revolucio, ankaŭ ekzistis vojaĝantaj laboristoj en la urboj, kiuj laboris por etburĝaj metiistoj, kaj iom post iom, dum la fabrikado disvolviĝis, aperis fabriklaboristoj, jam dungitaj de pli grandaj kapitalistoj.

VI. KIEL LA LABORISTO DISTINGAS SIN DE LA SKLAVO ?

La sklavo estas vendita unufoje por ĉiam. La laboristo devas vendi sin ĉiutage, eĉ ĉiun horon. La izolita sklavo estas la posedaĵo de sia mastro kaj, pro la propra intereso de sia mastro, havas sekuran ekziston, kiom ajn mizera ĝi povas esti. La izolita proleto estas, tiel diri, la posedaĵo dede la tuta burĝa klaso; lia laboro estas aĉetata nur kiam bezonata: li tial ne havas sekuran ekziston. Ĉi tiu ekzisto estas sekura nur por la tuta laborista klaso, kiel klaso. Sklaveco estas ekster konkurenco. La proleto estas plene mergita en konkurenco kaj spertas ĉiujn ĝiajn fluktuojn. La sklavo estas konsiderata aĵo, ne membro de la civila socio. La proleto estas agnoskita kiel persono, kiel membro de la civila socio. La sklavo tial povas havi pli bonan ekziston ol la proleto, sed ĉi-lasta apartenas al pli alta stadio de socia evoluo, kaj mem estas sur pli alta nivelo ol la sklavo. Ĉi-lasta liberigas sin nur per forigo, de ĉiuj rilatoj de privata proprieto, de la rilato de sklaveco, tiel fariĝante nur proleto. La proleto, tamen, povas liberigi sin nur per forigo de la privata proprieto mem.

VIII. KIEL LA PROLETO DISTINGAS SIN DE LA SERVUTULO ?

La servutulo posedas kaj ĝuas produktadrimedojn, terpecon, kontraŭ parto de ĝia produkto aŭ kontraŭ certa laboro. La proleto laboras per produktadrimedoj apartenantaj al alia persono, nome de tiu alia persono, kaj kontraŭ parto de la produkto. La servutulo donas, la proleto ricevas. La servutulo havas sekuran ekziston, la proleto ne. La servutulo estas ekster la konkurenco, la proleto estas metita en la kondiĉojn de konkurenco. La servutulo liberigas sin aŭ rifuĝante en la urboj kaj tie fariĝante metiisto, aŭ donante al sia mastro monon anstataŭ laboro kaj produkto, kaj fariĝante libera farmisto, aŭ forpelante sian feŭdan sinjoron kaj mem fariĝante terposedanto — mallonge, enirante, iel aŭ alie, la posedantan klason kaj en la konkurencon. La proleto liberigas sin per la forigo de la konkurenco mem, la privata proprieto kaj ĉiuj klasaj distingoj.

IX. KIEL LA PROLETO DISTINGAS SIN DE LA METISTO ?

[La manuskripto de Engelso lasas spacon por ĉi tiu respondo malplena. (NR)]

X. KIEL LA PROLETO DISTINGAS SIN DE LA FABRIKEJO ?

La fabrikejo de la 16-a ĝis la 18-a jarcentoj preskaŭ ĉie ankoraŭ posedis produktadrimedojn: sian teksilon, sian ŝpinilon por sia familio, malgrandan kampon, kiun li kultivis en sia libertempo. La proleto havas nenion el ĉi tio. La fabrikejo preskaŭ ĉiam vivas en la kamparo kaj konservas pli-malpli patriarkajn rilatojn kun sia bienulo aŭ dunganto. La proleto vivas en grandaj urboj kaj havas nur simplan monan rilaton kun sia dunganto. La fabrikejo estas ŝirita de siaj patriarkaj rilatoj per la granda industrio, perdas la malmultan posedaĵon, kiun li ankoraŭ posedis, kaj tiel fariĝas proleto.

XI. KIAJ ESTIS LA REKTAJ KONSEKVENCOJ DE LA INDUSTRIA REVOLUCIO KAJ LA DIVIDO DE LA SOCIO EN BURĜARON KAJ PROLETOJN ?

Unue, la malnova sistemo de fabrikado aŭ industrio bazita sur mana laboro estis tute detruita kiel rezulto de la malaltiĝo de la prezoj de fabrikitaj varoj en ĉiuj landoj post la enkonduko de maŝinaro. Ĉiuj duonbarbaraj landoj, kiuj ĝis tiam restis pli-malpli ekster la historia evoluo kaj kies industrio baziĝis sur la fabrikada sistemo, estis perforte elŝiritaj el sia izoliteco. Ili aĉetis malmultekostajn anglajn varojn kaj lasis siajn proprajn fabriklaboristojn malsati. Tiel, landoj, kiuj faris neniun progreson dum jarcentoj, kiel ekzemple Hindio,estis tute revoluciigitaj, kaj Ĉinio mem nun iras al revolucio. La invento de nova maŝino en Anglio povus rezultigi, ke milionoj da ĉinaj laboristoj estus kondamnitaj al malsato ene de kelkaj jaroj. Tiamaniere, la grandindustrio ligis ĉiujn popolojn de la tero kune, transformis ĉiujn lokajn merkatojn en vastan mondmerkaton, preparis la grundon ĉie por progreso kaj civilizo, kaj certigis, ke ĉio, kio okazas en civilizitaj landoj, nepre havu sekvojn sur ĉiuj aliaj landoj; tiel ke se, nun, la laboristoj liberigas sin en Anglio aŭ Francio, tio devas konduki al revolucioj en ĉiuj aliaj landoj, kiuj, pli frue aŭ pli malfrue, ankaŭ rezultigos la liberigon de la laboristoj tie.

Due, la Industria Revolucio, kie ajn grandindustrio anstataŭigis fabrikadon, rezultigis eksterordinaran ekspansion de la burĝaro, ĝia riĉeco kaj ĝia potenco, igante ĝin la unua klaso en la socio. Sekve, kie ajn tio okazis, la burĝaro prenis politikan potencon kaj forpelis la ĝis nun dominajn klasojn: la aristokrataron kaj la gildestrojn, same kiel la absolutan monarkion, kiu reprezentis ilin ambaŭ. La burĝaro detruis la potencon de la aristokrataro kaj la nobelaro per la abolicio de la bienoj, tio estas, la neforigebleco de terposedo, kaj ĉiuj feŭdaj privilegioj. Ĝi detruis la grandan potencon de la gildestroj per la abolicio de ĉiuj korporacioj kaj ĉiuj entreprenaj privilegioj. Ĝi anstataŭigis ilin per libera konkurenco, tio estas, stato de la socio, kie ĉiu havas la rajton persekuti la branĉon de agado, kiun ili elektas, kaj kie nenio povas malhelpi ilin en tiu agado krom la manko de necesa kapitalo. La enkonduko de libera konkurenco estas, do, la publika proklamo, ke, de nun, la membroj de la socio estas neegalaj nur tiom, kiom ilia kapitalo estas neegala, ke kapitalo estas la decida potenco, kaj ke tiel la kapitalistoj, la burĝaro, fariĝis la unua klaso de la socio. Sed libera konkurenco estas nemalhavebla, komence, por la disvolviĝo de grandindustrio, ĉar ĝi estas la sola sistemo, kiu permesas al la grandindustrio kreski. Tiel detruinte la socian potencon de la nobelaro kaj la gildoj, la burĝaro ankaŭ detruas ilian politikan potencon. Fariĝinte la unua klaso el ekonomia vidpunkto, ĝi ankaŭ proklamas sin la unua klaso el politika vidpunkto. Ĉi tio estis atingita per la enkonduko de la reprezenta sistemo, bazita sur burĝa egaleco antaŭ la leĝo kaj la jura rekono de libera konkurenco, kaj kiu estis establita en eŭropaj landoj en la formo de konstituciaj monarkioj. En ĉi tiuj konstituciaj monarkioj, nur tiuj posedantaj certan kvanton da kapitalo havis la rajton voĉdoni, do nur la burĝaro. La burĝaj elektantoj elektis burĝajn reprezentantojn, kaj ĉi tiuj reprezentantoj, ekzercante sian rajton rifuzi pagi impostojn, siavice elektis burĝan registaron.

Trie, la Industria Revolucio ĉie kaŭzis la kreskon de la proletaro tiom, kiom ĝi ebligis la kreskon de la burĝaro mem. Dum la burĝaro riĉiĝis, tiel ankaŭ riĉiĝis la nombro de proletoj, ĉar ĉar proletoj povas esti dungitaj nur per kapitalo, kaj kapitalo povas kreski nur per dungado de laboristoj, la kresko de la proletaro iras precize sampaŝe kun la kresko de la kapitalo. La Industria Revolucio ankaŭ rezultigis la koncentriĝon de kaj burĝoj kaj proletoj en grandaj aglomeraĵoj, kie industrio estas praktikata kun la plej granda avantaĝo, kaj la donadon al la proletaro, per ĉi tiu koncentriĝo de grandaj masoj en ununura spaco, de konscio pri sia potenco. Aliflanke, ju pli… Dum la industria revolucio disvolviĝas, ju pli da novaj maŝinoj estas inventataj, kiuj forigas manlaboron, des pli la grandindustrio emas, kiel ni jam diris, malaltigi salajrojn al la minimumo, tiel farante la situacion de la proletaro ĉiam pli malfirma. La industria revolucio, tial, pro la kreskanta malkontento de la proletaro, unuflanke, kaj la disvolviĝo de ĝia potenco, aliflanke, preparas la terenon por socia revolucio, kiun gvidos la proletaro.

XII. KIUJ ESTIS LA ALIAJ SEKVOJ DE LA INDUSTRIA REVOLUCIO ?

La grandindustrio, per la vapormaŝino kaj aliaj maŝinoj, kreis la rimedojn por rapide pliigi la industrian produktadon je malalta kosto kaj senfine. La libera konkurenco trudita de ĉi tiu grandindustrio rapide alprenis ekstreme perfortan karakteron pro ĉi tiu facileco de produktado. Konsiderinda nombro da kapitalistoj rapidis en la industrion, kaj baldaŭ pli estis produktita ol oni povis konsumi. La sekvo estis, ke la fabrikitaj varoj trovis neniujn aĉetantojn, kaj sekvis tio, kio nomiĝas komerca krizo. Fabrikoj devis ĉesi labori; fabrikantoj bankrotis, kaj laboristoj estis kondamnitaj al malsato. Tio rezultigis ĝeneraligitan mizeron. Post iom da tempo, la plusaj produktoj estis venditaj, la fabrikoj rekomencis labori, salajroj kreskis, kaj, iom post iom, la komerco estis pli bona ol iam ajn. Sed ne por longe, ĉar denove tro multaj varoj estis produktitaj kaj nova krizo ekestis, kiu prenis precize la saman kurson kiel la antaŭa. Tiel, ekde la komenco de ĉi tiu jarcento, la stato de industrio konstante oscilis inter periodoj de prospero kaj periodoj de krizo, kaj preskaŭ regule, ĉiujn kvin aŭ sep jarojn, simila krizo okazis, ĉiufoje alportante grandan mizeron al la laboristoj, ĝeneralan revolucian maltrankvilon kaj ekstreman danĝeron al la tuta ekzistanta reĝimo.

XIII. KIAJ ESTAS LA SEKVOJ DE ĈI TIUJ KOMERCAJ KRIZOJ RIPETOTANTAJ JE REGULAJ INTERVALOJ ?

La unua estas, ke la grandindustrio, kvankam ĝi mem, dum sia komenca periodo de disvolviĝo, kreis liberan konkurencon, jam ne plu estas kongrua kun libera konkurenco; ke konkurenco kaj, ĝenerale, la praktikado de industria produktado fare de izolitaj personoj fariĝis por ĝi obstaklo, kiun ĝi devas rompi kaj kiun ĝi rompos; ke la granda industrio, tiel longe kiel ĝi estas praktikata sur la nuna bazo, ne povas ekzisti sen konduki, ĉiujn kvin aŭ sep jarojn, al ĝenerala kaoso, kaoso kiu ĉiufoje endanĝerigas la tutan civilizon, kaj ne nur enigas la proletojn en mizeron, sed ankaŭ ruinigas grandan kvanton da burĝoj; ke, sekve, la granda industrio aŭ sin mem detruos, kio estas absoluta neeblo, aŭ rezultigos tute novan organizadon de la socio, en kiu la industria produktado ne plu estos direktita de kelkaj fabrikistoj konkurantaj inter si, sed de la tuta socio, laŭ difinita plano kaj konforme al la bezonoj de ĉiuj membroj de la socio.

Due, la grandindustrio kaj la senfina vastiĝo de produktado, kiun ĝi ebligas, ebligas la aperon de socia sistemo, en kiu tia kvanto da vivrimedoj estos produktita, ke ĉiu membro de la socio de nun havos la eblecon disvolvi kaj libere uzi siajn apartajn fortojn kaj kapablojn; tiel ke tiu sama eco de la grandindustrio, kiu en la nuntempa socio kreas malriĉecon kaj ĉiujn komercajn krizojn, forigos tiun malriĉecon kaj tiujn krizojn en malsama socia organizado.

Estas do klare pruvite :

1. ke hodiaŭ ĉiuj tiuj malbonoj havas sian kaŭzon nur en socia ordo, kiu jam ne kontentigas la bezonojn;
2. ke la rimedoj jam ekzistas por tute forigi tiujn malbonojn per la konstruado de nova socia ordo.

XIV. KIA DEVUS ESTI ĈI TIU NOVA SOCIA ORDO ?

Ĝi devas, unue, forigi la praktikon de industrio kaj ĉiujn branĉojn de produktado ĝenerale de izolitaj individuoj konkurantaj unu kun la alia, kaj meti ilin en la manojn de la socio kiel tuto — kio signifas, ke ili estos administrataj por la komuna bono, laŭ komuna plano, kaj kun la partopreno de ĉiuj membroj de la socio. Ĝi, tial, abolicios la konkurencon kaj anstataŭigos ĝin per asocio. Krome, ĉar la praktiko de industrio fare de izolitaj individuoj nepre implicas la ekziston de privata proprieto, kaj ke konkurenco estas nenio alia ol tiu maniero de industria agado, en kiu pluraj privataj individuoj direktas ĝin, privata proprieto estas neapartigebla de la praktiko de industrio fare de izolitaj individuoj kaj de konkurenco. Privata proprieto devas tial ankaŭ esti aboliciita kaj anstataŭigita per la kolektiva uzo de ĉiuj produktadrimedoj kaj la distribuado de ĉiuj produktoj per komuna interkonsento — kio nomiĝas la komunumo de varoj. La abolicio de privata proprieto estas, fakte, la plej konciza kaj plej karakteriza resumo de ĉi tiu transformo de la tuta socio, kiun la disvolviĝo de industrio necesigas. Pro ĉi tiu kialo, ĝi prave konsistigas la ĉefan postulon de la komunistoj.

XV. ĈU LA FORIGO DE PRIVATA PROPRAĴO NE EBLIS EN LA PASINTECO ?

Ne. Ĉiu transformo de la socia ordo, ĉiu ŝanĝo en la posedrilatoj estas la necesa konsekvenco de la apero de novaj produktivaj fortoj, kiuj jam ne respondas al la malnovaj posedrilatoj. La privata proprietaĵo mem ekestis tiel. Ĉar privata proprietaĵo ne ĉiam ekzistis. Kiam, fine de la Mezepoko, nova produktadmaniero aperis kun la fabrikado de varoj — produktadmaniero, kiu kontraŭdiris la feŭdajn kaj gildbazitajn posedsistemojn de la tempo — ĉi tiu manufaktura produktado, jam ne respondanta al la malnovaj posedrilatoj, naskis novan formon de proprietaĵo: privatan proprietaĵon. Efektive, por la fabrikado de varoj kaj por la unua periodo de la disvolviĝo de la grandindustrio, ne ekzistis alia ebla formo de proprietaĵo ol privata proprietaĵo, neniu alia ebla formo de socio ol tiu bazita sur privata proprietaĵo. Dum ne eblas produkti sufiĉan kvanton da varoj, por ke ne nur estu sufiĉe por ĉiuj, sed ankaŭ pluso por pliigi la socian kapitalon kaj disvolvi la produktivajn fortojn, nepre devas ekzisti reganta klaso, kontrolanta la produktivajn fortojn de la socio, kaj malriĉa, subpremita klaso.La konstitucio kaj karaktero de tiuj klasoj dependas ĉiufoje de la grado de disvolviĝo de produktado. La mezepoka socio, bazita sur la kultivado de la tero, donas al ni la feŭdan sinjoron kaj la servutulon; la urboj de la malfrua Mezepoko donas al ni la majstran metiiston, la vojaĝantan laboriston kaj la taglaboriston; la deksepa jarcento, la fabrikposedanton kaj la laboriston; la deknaŭa jarcento, la grandan industriiston kaj la proleton. Estas klare, ke ĝis nun la produktivaj fortoj ne estis sufiĉe disvolvitaj por produkti sufiĉe por ĉiuj, kaj la privata proprieto ne fariĝis ŝarĝo, obstaklo al ilia disvolviĝo. Sed hodiaŭ:

1. kie, rezulte de la disvolviĝo de la granda industrio, kapitalo kaj produktivaj fortoj akumuliĝis je skalo ĝis nun nekonata, kaj kie ekzistas rimedoj por rapide kreskigi tiujn produktivajn fortojn senfine;
2. kie tiuj produktivaj fortoj estas koncentritaj en la manoj de malgranda nombro da burĝoj, dum la granda maso de la popolo estas ĉiam pli relegita al la proletaro kaj ilia situacio fariĝas pli mizera kaj neeltenebla laŭ la kresko de la riĉeco de la burĝaro;
3. kie tiuj potencaj produktivaj fortoj, multiĝante kun tia facileco, tiom transpasis la kadron de privata proprieto kaj la burĝa sistemo, ke ili kaŭzas en ĉiu momento la plej konsiderindajn perturbojn en la socia ordo;

—Hodiaŭ, tial, la forigo de privata proprieto fariĝis ne nur ebla, sed eĉ absolute necesa.

XVI. ĈU LA FORIGO DE PRIVATA PROPRIETO EBLAS PER PACAJ RIMEDOJ ?

Estus dezirinde se ĝi estus tiel, kaj la komunistoj certe estus la lastaj, kiuj plendus. La komunistoj bonege scias, ke ĉiuj konspiroj estas ne nur senutilaj, sed eĉ malutilaj. Ili bonege scias, ke revolucioj ne estas faritaj arbitre kaj per dekreto, sed ke ili estis ĉie kaj ĉiam la necesa sekvo de cirkonstancoj tute sendependaj de la volo kaj gvidado de specifaj partioj kaj tutaj klasoj. Sed ili ankaŭ vidas, ke la evoluo de la proletaro estas renkontata per brutala subpremo en preskaŭ ĉiu civilizita lando, kaj ke tiel la kontraŭuloj de la komunistoj mem laboras per sia tuta forto por la revolucio. Se ĉio ĉi finfine pelos la subpremitan proletaron al revolucio, ni komunistoj tiam defendos la aferon de la proletoj per ago tiel firme kiel ni nun faras per vortoj.

XVII. ĈU LA FORIGO DE PRIVATA PROPRIETO EBLAS TUTE ?

Ne, ne pli ol la ekzistantaj produktivaj fortoj povas esti pliigitaj samtempe tiel, ke kolektiva ekonomio povas esti establita subite. La proletara revolucio, kiun ĉio indikas alproksimiĝanta, povas tial transformi la nuntempan socion nur iom post iom kaj povas tute forigi la privatan proprieton nur kiam la necesa kvanto da produktadrimedoj estos kreita.

XVIII. KIUN VOJON PRENOS ĈI TIU REVOLUCIO ?

Ĝi unue establos demokratian reĝimon kaj, per tio, rekte aŭ nerekte, la politikan dominadon de la proletaro. Rekte en Anglio, kie la proletoj jam konsistigas la plimulton de la popolo. Nerekte, en Francio kaj Germanio, kie la plimulto de la loĝantaro konsistas ne nur el proletoj, sed ankaŭ el malgrandaj farmistoj kaj etburĝoj, kiuj estas ankoraŭ nur en la procezo de proletariĝo, kiuj dependas, rilate al la kontentigo de siaj politikaj interesoj, pli kaj pli de la proletaro, kaj kiuj tial devos rapide aliĝi al ĝiaj postuloj. Tio povas postuli novan lukton, sed unu kiu povas finiĝi nur per la venko de la proletaro.

Demokratio estus senutila por la proletaro se ĝi ne tuj uzus ĝin por preni vastajn rimedojn, kiuj implikas rektan atakon kontraŭ la privata proprieto kaj certigas la ekziston de la proletaro. La plej gravaj el ĉi tiuj rimedoj, ĉar ili nepre rezultas el la nunaj kondiĉoj, estas la jenaj:

1. limigo de privata proprieto per progresivaj impostoj, pezaj heredimpostoj, forigo de heredrajtoj en la flanka linio (fratoj, nevoj, ktp.), trudpruntoj, ktp.;
2. progresiva eksproprietigo de terposedantoj, industriistoj, fervojposedantoj kaj ŝipposedantoj, parte per konkurenco de la ŝtata industrio, parte rekte kontraŭ kompenso en asignatoj;
3. konfisko de la posedaĵo de ĉiuj elmigrintoj kaj ribelantoj, kiuj ribelis kontraŭ la plimulto de la popolo;
4. organizado de laboro aŭ dungado de laboristoj en naciaj bienoj, fabrikoj kaj metiejoj, kiu forigos la konkurencon inter laboristoj kaj devigos la restantajn industriistojn pagi la samajn altajn salajrojn kiel la Ŝtato;
5. devigo labori por ĉiuj membroj de la socio ĝis la kompleta forigo de privata proprieto; establado de industriaj armeoj, precipe por agrikulturo;
6. centraligo de la kredito, komerco kaj monsistemo en la manoj de la Ŝtato, per kreado de nacia banko kun ŝtata kapitalo kaj subpremado de ĉiuj privataj bankoj;
7. pliigo de la nombro de naciaj fabrikoj, laborejoj, fervojoj kaj ŝipoj; senarbarigo de ĉiuj teroj kaj plibonigo de jam kultivita tero dum la kapitalo kaj nombro de laboristoj disponeblaj al la lando kreskas;
8. edukado de ĉiuj infanoj, de la momento kiam ili povas vivteni sin sen patrina zorgo, en naciaj institucioj kaj je la elspezo de la nacio (Edukado kaj Industria Laboro);
9. konstruado de grandaj palacoj sur naciaj terenoj por servi kiel loĝejoj por komunumoj de civitanoj dungitaj en industrio aŭ agrikulturo, kombinante la avantaĝojn de la urba vivo kun tiuj de la kampara vivo, sen iliaj malavantaĝoj;
10. detruo de ĉiuj nesanitaraj kaj malbone konstruitaj loĝejoj kaj kvartaloj;
11. egalaj heredrajtoj por legitimaj kaj ekstergeedzaj infanoj;
12. koncentriĝo de ĉiuj transportrimedoj en la manoj de la Ŝtato.

Kompreneble, ne ĉiuj ĉi tiuj mezuroj povas esti efektivigitaj samtempe. Sed ĉiu nepre kondukas al la sekva. Post kiam la unua radikala atako kontraŭ la privata posedaĵo estos efektivigita, la proletaro estos devigita daŭrigi sian antaŭeniron kaj koncentri la tutan kapitalon, agrikulturon kaj industrion, transporton kaj komercon pli kaj pli en la manojn de la ŝtato. Tio estas la celo de ĉiuj ĉi tiuj mezuroj. Ili estos efektivigitaj kaj atingos sian centraligan efikon dum la produktivaj fortoj de la lando kreskos per la laboro de la proletaro.

Fine, kiam la tuta kapitalo, la tuta produktado kaj la tuta interŝanĝo estos koncentritaj en la manoj de la Ŝtato, la privata proprieto malaperos propravole, la mono fariĝos superflua; kaj la produktado pliiĝos kaj la homoj transformiĝos tiel, ke ankaŭ la lastaj spuroj de la malnova socio povos esti eliminitaj.

XIX. ĈU ĈI TIU REVOLUCIO OKAZOS EN UNU UNU LANDO ?

Ne. La grandindustrio, kreante la mondmerkaton, jam proksimigis la popolojn de la tero, kaj precipe la plej civilizitajn, tiel proksime, ke ĉiu popolo estas proksime dependa de tio, kio okazas inter la aliaj. Ĝi ankaŭ unuigis la socian disvolviĝon en ĉiuj civilizitaj landoj tiel, ke en ĉiuj ĉi tiuj landoj la burĝaro kaj la proletaro fariĝis la du plej gravaj klasoj en la socio, kaj la antagonismo inter ĉi tiuj du klasoj nun fariĝis la fundamenta antagonismo de la socio. La komunista revolucio, tial, ne estos pure nacia revolucio. Ĝi okazos samtempe en ĉiuj civilizitaj landoj, tio estas, almenaŭ en Anglio, Ameriko, Francio kaj Germanio. Ĝi disvolviĝos en ĉiu el ĉi tiuj landoj pli rapide aŭ pli malrapide, depende de tio, ĉu ĉiu lando posedas pli evoluintan industrion, pli grandan nacian riĉecon kaj pli grandan mason da produktivaj fortoj. Tial ĝi estos pli malrapida kaj pli malfacila en Germanio, kaj pli rapida kaj pli facila en Anglio. Ĝi ankaŭ havos konsiderindan efikon sur ĉiujn aliajn landojn de la mondo kaj tute transformos ilian disvolviĝmanieron. Ĝi estas universala revolucio; sekve, ĝi havos universalan amplekson.

XX. KIAJ ESTOS LA KONSEKVENCOJ DE LA FORIGO DE PRIVATA PROPRAĴO ?

Forigante de privataj kapitalistoj ĉiujn produktivajn fortojn kaj ĉiujn transportrimedojn, same kiel la interŝanĝon kaj distribuadon de produktoj, kaj administrante ilin laŭ plano establita surbaze de la rimedoj kaj bezonoj de la komunumo, la socio unue forigos ĉiujn malutilajn sekvojn ligitajn al la sistemo, kiu nuntempe regas la grandindustrion. Krizoj malaperos; la plivastigita produktado, kiu estas, reale, troproduktado en la nuntempa socio kaj konsistigas tian signifan kaŭzon de mizero, ne plu sufiĉos por kontentigi bezonojn kaj devos esti plivastigita eĉ pli. Anstataŭ krei mizeron, la produktado preter la bezonoj de la socio certigos la kontentigon de ĉies bezonoj kaj kaŭzos novajn bezonojn, kune kun la rimedoj por kontentigi ilin. Ĝi estos la kondiĉo kaj la kaŭzo de nova progreso, kiun ĝi atingos sen periode ĵeti la socion en tumulton, kiel okazis ĝis nun. La grandindustrio, liberigita de la jugo de privata proprieto, plivastiĝos ĝis tiaj proporcioj, ke ĝia nuna amplekso aperos tiel mizera kiel la fabrikado kompare kun la moderna grandindustrio. La disvolviĝo de la industrio provizos la socion per sufiĉa kvanto da produktoj por kontentigi ĉies bezonojn. Simile, agrikulturo, kiu, sub la sistemo de privata proprieto kaj fragmentiĝo, luktas por profiti de ekzistantaj plibonigoj kaj sciencaj malkovroj, spertos tute novan ekprosperon kaj provizos la socion per pli ol adekvata kvanto da produktoj. Tiel, la socio produktos sufiĉe da varoj por organizi ilian distribuadon tiel, ke ĝi kontentigu la bezonojn de ĉiuj siaj membroj. La divido de la socio en malsamajn, antagonismajn klasojn tiel fariĝos superflua. Ĝi fariĝos ne nur superflua, sed ankaŭ nekongrua kun la nova socia ordo. La ekzisto de klasoj estas kaŭzita de la labordivido. En la nova socio, la labordivido, en siaj nunaj formoj, malaperos tute. Ĉar por levi industrian kaj agrikulturan produktadon al la nivelo, kiun ni priskribis, mekanikaj kaj kemiaj rimedoj sole ne sufiĉas. La kapabloj de la homoj, kiuj uzas ĉi tiujn rimedojn, ankaŭ devas esti disvolvitaj en la sama proporcio. Same kiel la kamparanoj kaj fabriklaboristoj de la pasinta jarcento ŝanĝis sian tutan vivmanieron kaj eĉ fariĝis tute malsamaj homoj post ilia integriĝo en la grandskalan industrion, tiel ankaŭ la kolektiva mastrumado de la produktivaj fortoj fare de la socio kiel tuto, kaj la rezulta nova evoluo en la produktado, postulos kaj kreos homojn tute malsamajn ol tiuj de hodiaŭ.La socia mastrumado de produktado ne povas esti certigita de homoj, kiuj, kiel hodiaŭ, estas proksime submetitaj al aparta branĉo de produktado, ĉenitaj al ĝi, ekspluatataj de ĝi, evoluigintaj nur unu el siaj kapabloj je la kosto de la aliaj, kaj konante nur unu branĉon aŭ eĉ parton de branĉo de produktado. Jam la nuna industrio havas ĉiam malpli da bezono je tiaj homoj. Industrio, praktikata kolektive kaj laŭ plano de la tuta komunumo, antaŭsupozas individuojn, kies kapabloj estas disvolvitaj en ĉiu direkto kaj kiuj kapablas majstri la tutan sistemon de produktado. La divido de laboro, jam subfosita de la progreso de mekanizado, kiu faras unu kamparanon, alian ŝufariston, trion fabriklaboriston, kaj kvaran borsspekulanton, tial tute malaperos. Edukado ebligos al junuloj rapide asimili la tutan sistemon de produktado en praktiko; ĝi permesos al ili sinsekve moviĝi de unu branĉo de produktado al alia laŭ la bezonoj de la socio aŭ siaj propraj inklinoj. Ĝi sekve liberigos ilin de la unuflanka naturo, kiun la nuna divido de laboro trudas al ĉiu individuo. Tiel, socio organizita sur komunista bazo donos al siaj membroj la ŝancon uzi siajn kapablojn, mem harmonie disvolvitajn, en ĉiu direkto. Sekvas, ke ĉiuj klasdiferencoj neeviteble malaperos. Tiel, komunisma socio, unuflanke, estas nekongrua kun la ekzisto de klasoj kaj, aliflanke, provizas la rimedojn mem por forigi ĉi tiujn klasdiferencojn.

Sekve, la antagonismo inter urbo kaj kamparo ankaŭ malaperos. La praktikado de agrikulturo kaj industrio fare de la samaj homoj, anstataŭ esti la domajno de malsamaj klasoj, estas necesa kondiĉo por komunisma organizado, eĉ se nur pro pure materiaj kialoj. La disiĝo de la agrikultura loĝantaro en vilaĝoj, kune kun la koncentriĝo de la industria loĝantaro en urboj, estas fenomeno, kiu respondas al eĉ pli malalta stadio de disvolviĝo kaj en agrikulturo kaj en industrio, obstaklo al progreso, kiu jam sentiĝas.

La ĝenerala unuiĝo de ĉiuj socianoj por la kolektiva kaj racia uzado de la produktivaj fortoj, la etendo de la produktado ĝis tiaj proporcioj, ke ĝi kontentigu la bezonojn de ĉiuj, la likvidado de stato, en kiu la bezonoj de iuj estas kontentigitaj nur je la kosto de aliaj, la kompleta forigo de la klasoj kaj iliaj antagonismoj, la kompleta disvolviĝo de la kapabloj de ĉiuj socianoj per la forigo de la labordivido, kia ĝi ĝis nun estis efektivigita, per edukado bazita sur laboro, per ŝanĝo de agado, per partopreno de ĉiuj en la ĝuoj kreitaj de ĉiuj, per la kunfandiĝo de urbo kaj kamparo — jen estos la ĉefaj konsekvencoj de la forigo de la privata proprieto.

XXI. KIAJN EFEKTOJN LA KOMUNISTA REĜIMO HAVOS SUR LA FAMILION ?

Ĝi transformos la rilatojn inter la seksoj en pure privatajn rilatojn, koncernantajn nur la koncernajn individuojn, kaj en kiuj la socio ne bezonas interveni. Ĉi tiu transformo estos ebla danke al la forigo de privata proprieto kaj la edukado de infanoj fare de la socio — kiu tiel detruos la du bazojn de la nuna geedzeco, kiuj estas ligitaj al privata proprieto, nome, la dependecon de la edzino de la edzo kaj tiun de la infanoj de iliaj gepatroj. Ĉi tio ankaŭ respondas al la tuta bruo de burĝaj moralistoj pri la komunumo de virinoj, kiun la komunistoj supozeble volas enkonduki. La komunumo de virinoj estas fenomeno, kiu apartenas nur al la burĝa socio kaj nuntempe realiĝas grandskale en la formo de prostituado. Sed prostituado baziĝas sur privata proprieto kaj malaperas kun ĝi. Tial, la komunista organizo, anstataŭ enkonduki la komunumon de virinoj, male, abolicios ĝin.

XXII. KIEL LA KOMUNISTA ORGANIZAĴO KONDUKTOS SIAN RILATON AL EKZISTANTAJ NACIECOJ ?

—Konservata.

[En la manuskripto, anstataŭ la respondo al demandoj 22 kaj 23, ni legas la vorton “konservita”. Tio supozeble signifas, ke la respondo estu konservata tia, kia ĝi estis formulita en unu el la antaŭskizoj de programoj de la Ligo de Komunistoj, kiuj ne konserviĝis. (NR)]

XXIII. KIEL ĜI KONDUTOS AL EKZISTANTAJ RELIGIOJ ?

—Konservas.

XXIV. KIEL KOMUNISTOJ DIFERAS DE SOCIALISTOJ ?

Tiuj nomataj socialistoj estas dividitaj en tri kategoriojn.

La unua grupo konsistas el subtenantoj de la feŭda kaj patriarka socio, kiun detruis kaj ĉiutage detruas la grandindustrio, la mondkomerco kaj la burĝa socio, kiun ambaŭ kreis. Ĉi tiu kategorio de socialistoj tiras el la malbonoj de la nuna socio la konkludon, ke la feŭda kaj patriarka socio devas esti restarigita, ĉar ĝi ne sciis pri tiuj malbonoj. Ĉiuj iliaj proponoj celas, rekte aŭ nerekte. Ĉi tiu kategorio de reakciaj socialistoj ĉiam estos forte kontraŭata de komunistoj, malgraŭ ilia ŝajnigita kompato por la mizero de la proletaro kaj la larmoj, kiujn ili verŝas pro ĝi, ĉar :

1. ili starigas al si neeblan celon;
2. ili klopodas restarigi la regadon de la aristokrataro, la mastroj de gildoj kaj fabrikistoj kun ilia sekvantaro de absolutaj aŭ feŭdaj reĝoj, oficistoj, soldatoj kaj pastroj, socio, kiu, konfesinde, ne havas la malbonojn de la nuna socio, sed kiu havas almenaŭ tiom multajn, kaj eĉ ne prezentas la perspektivon de liberigo, per komunismo, de la subpremataj laboristoj;
3. ili montras siajn verajn sentojn kiam ajn la proletaro fariĝas revolucia kaj komunista: ili tiam tuj alianciĝas kun la burĝaro kontraŭ la proletaro.

La dua kategorio konsistas el subtenantoj de la ekzistanta socio, kiuj timas pri ĝia supervivo mem pro la malbonoj, kiujn ĝi neeviteble kaŭzas. Ili tial klopodas konservi la nunan socion, sed eliminante ĝiajn enecajn malbonojn. Por tiu celo, iuj proponas simplajn agojn de karitato, dum aliaj proponas grandiozajn reformplanojn, kiuj, sub la preteksto de reorganizado de la socio, havas nenian alian celon ol konservi la fundamentojn de la ekzistanta socio kaj, sekve, la socion mem. Komunistoj devas ankaŭ energie kontraŭbatali ĉi tiujn burĝajn socialistojn, ĉar ili fakte laboras por la malamikoj de la komunistoj kaj defendas la socion mem, kiun la komunistoj intencas renversi.

La tria kategorio, fine, konsistas el la demokrataj socialistoj. Tiuj, kies vojo intersekcas kun tiu de la komunistoj, volas vidi efektivigitajn iujn el la supre indikitaj rimedoj [Ĉi tio rilatas al Demando XVIII. (NR)] — sed ne kiel rimedon de transiro al komunismo, nek kiel sufiĉan rimedon por forigi la mizeron kaj malbonojn de la nuntempa socio. Ĉi tiuj demokrataj socialistoj estas aŭ proletoj, kiuj ne estas sufiĉe kleraj pri la kondiĉoj por la liberigo de sia klaso, aŭ reprezentantoj de la etburĝaro, tio estas, klaso, kiu, ĝis la konkero de demokratio kaj la efektivigo de la rezultantaj socialismaj rimedoj, dividas multajn el la samaj interesoj kiel la proletoj. Tial, la komunistoj interkonsentos kun ili kiam temas pri agado kaj devas, kiom eble, sekvi komunan politikon kun ili, kondiĉe tamen, ke ĉi tiuj socialistoj ne metas sin je la servo de la reganta burĝaro kaj ne atakas la komunistojn. Kompreneble, ĉi tiuj komunaj agoj ne malhelpas diskuton pri la diferencoj, kiuj ekzistas inter ili kaj la komunistoj.

XXV. KIA DEVUS ESTI LA SINTENO DE KOMUNISTOJ RILATE AL ALIAJ POLITIKAJ PARTIOJ ?

Tiu sinteno diferencos laŭlande. En Anglio, Francio kaj Belgio, kie la burĝaro dominas, la komunistoj nuntempe dividas komunajn interesojn kun la diversaj demokratiaj partioj, interesoj kiuj estas des pli grandaj ju pli la demokratoj, en la socialismaj mezuroj, kiujn ili nun ĉie pledas, moviĝas pli proksimen al la komunisma celo; tio estas, ju pli klare kaj firme ili defendas la interesojn de la proletaro, des pli ili fidas ĝin. En Anglio, ekzemple, la ĉartista movado, konsistanta el laboristoj, estas multe pli proksima al la komunistoj ol la etburĝaj demokratoj aŭ la tiel nomataj radikaluloj.

En Ameriko, kie la demokratia konstitucio estis enkondukita, la komunistoj devos alianciĝi kun la partio, kiu volas turni ĉi tiun konstitucion kontraŭ la burĝaro kaj uzi ĝin en la intereso de la proletaro, tio estas, kun la naciaj agraraj reformistoj;

En Svislando, la radikaluloj, kvankam ili mem estas tre miksita partio, estas tamen la solaj, kun kiuj la komunistoj povas kunlabori, kaj inter tiuj radikaluloj, la plej progresintaj estas la Vaudois kaj la Genevans.

En Germanio, fine, la decida lukto inter la burĝaro kaj la absoluta monarkio bolas. Sed ĉar la komunistoj ne povas fidi je decida lukto inter si mem kaj la burĝaro ĝis ĉi-lasta estos preninta la potencon, estas en la intereso de la komunistoj helpi la burĝaron preni la potencon kiel eble plej rapide, por poste renversi ĝin kiel eble plej rapide. Sekve, la komunistoj devas konstante subteni la burĝajn liberalulojn kontraŭ absolutismaj registaroj, zorge evitante dividi la iluziojn de la burĝaro kaj kredi iliajn allogajn promesojn pri la benitaj sekvoj, kiuj rezultos por la proletaro el la venko de la burĝaro. La solaj avantaĝoj, kiujn la venko de la burĝaro ofertos al la komunistoj, konsistos el:

1° en diversaj koncedoj, kiuj faciligos por la komunistoj la defendon, diskutadon kaj propagandon de iliaj ideoj kaj, tiel, la konsistigon de la proletaro en firme unuiĝintan, batalpretan kaj bone organizitan klason, kaj

2° en la certeco, ke ekde la tago, kiam la absolutismaj registaroj falos, komenciĝos la vera lukto inter la burĝaro kaj la proletaro. Ekde tiu tago, la politiko de la Komunista Partio estos la sama kiel en ĉiuj landoj, kie la burĝaro jam regas.

2-a Internacia Konferenco De Komunistaj Virinoj

Junio 1920

Fonto: la komunista bulteno, numero 32 (dua jaro), la 4-an de aŭgusto 1921. La dua internacia konferenco de komunistaj virinoj estis okazigita en Moskvo de la 9-a ĝis la 14-a de junio 1921, tuj antaŭ la tria kongreso de La Komunista Internacio.

Fratinoj! La 82 delegitoj, kiuj, venantaj el dudek ok malsamaj landoj, ĝis malproksima Orienta Azio, kunvenis en junio 1921 ĉe la 2-a Internacia Konferenco de Komunistaj Virinoj, sendas al vi koran saluton. Ni vidis per niaj propraj okuloj la Rusan Laboristan Kaj kamparan Respublikon. Ni vidis kiel ni vivas tie. Ni elpensis la plenan malfacilecon de la revolucia lukto, kiun la laborantaj Homoj De Sovet-Rusio devas batali por defendi sian liberecon kaj sian vivon. Nia admiro estas senlima antaŭ la giganta sumo de edifa laboro provizita de li. Ĉi tiu verko aparte atentas, inter aliaj objektoj, la bonfarton de patrino kaj infano.

Ni vidis en la arbaro, kiu ĉirkaŭas Moskvon la abundegajn vilaojn de riĉuloj nun transformitaj en infanajn infanvartejojn, en kiuj la infanoj de la laboristoj, feliĉaj kaj sanaj, iras pri siaj ludoj kaj siaj studoj kun konfido. Ni vizitis apotekojn, domojn por patrinoj, ripozajn kaj resanigajn domojn por laboristoj, edukajn domojn kaj aliajn establaĵojn establitajn en la palacoj de nobla ci-devant kaj en la luksaj loĝejoj de la riĉa burĝaro, kiu ekspluatis la laboristojn ĝis la tago, kiam la proletoj ekregis en iliaj manoj. Ni ĉeestis la kunsidojn de la konsilioj, en kiuj virinoj kaj viroj havas egalan voĉon kaj prenas identan parton en la registaro de la lando. Kaj ĉi tiuj estas nur kelkaj el la atingoj, kiujn la proleta revolucio alportis al laborantaj virinoj en Rusujo.

Laboristoj, niaj fratinoj! En kapitalismaj landoj, ni daŭre estas subpremataj de la burĝaro. Ni ne manĝas al nia malsato, tamen, ke la estroj grasiĝas pri nia laboro. Niaj salajroj kaj salajroj estas reduktitaj tiel ke ilia profito povas pliiĝi. Ni vivas amasigitaj en malgajaj slumoj, dum ili vivas en grandaj kaj belaj domoj. Niaj edzoj kaj niaj filoj estas devigitaj batali kontraŭ siaj eksterlandaj fratoj por ke la kapitalistoj povu enpoŝigi pluson da profitoj: ili estas devigitaj pafi siajn gepatrojn, kiam necese, por defendi la monŝrankon kaj la dominadon de la kapitalistoj. Ni tremas ĉiutage pro la minaco de senlaboreco, kiu signifus morton pro malsato por ni kaj por niaj infanoj. Kaj ĉi tiu tuta sufero kondukas al nenio. Neniu lumo aperas por ni en la firmamento de la estonteco. Kaj ĝi estos por niaj infanoj kiel ĝi estis por ni. Estas nur unu rimedo por tio: ni devas sekvi la ekzemplon de niaj rusaj fratoj kaj fratinoj, forskuante la jugon de niaj subpremantoj kaj ekspluatantoj, farante la socian revolucion.

Ni devas marŝi laŭ la paŝoj de la rusa proletaro. Nature, ilia laboro konstrui por la nova reĝimo ankoraŭ estas ŝuita, se ni povas diri tion, per infanaj ŝuoj; sed tio ne malhelpas ilin antaŭeniri. Estas ankaŭ vere, ke ni vidis la senhavulojn kaj la malsatajn en iliaj hejmoj. Kiel povus esti alie post sep jaroj da milito, post kies blokado Soveta Rusio estis viktimo de la kapitalismaj ŝtatoj, post kiam la ekonomia ruino foriris kiel heredaĵo de carismo kaj kapitalismo. La sufero de la rusaj proletoj ĉesos des pli rapide, ĉar la ekspluatataj kaj subpremataj de la kapitalismaj landoj finos kun siaj mastroj kaj siaj turmentantoj. Malgraŭ ĉiuj iliaj malfacilaĵoj, la rusaj proletoj firme staras por la revolucio kaj Por La Sovetia reĝimo. Sub la malnova reĝimo, ili suferis malsaton, ili estis reduktitaj al la rolo de sklavoj. Nun ili estas liberaj kaj ili sentas ĝin bone. Neniam, neniam denove ili revenos por fleksi siajn kolojn sub la jugo de la pasinta jaro. Ili suferas, ĉar ilia sufero estas la prezo de ilia libereco. Ili krias al la ekspluatataj kaj subpremataj tra la tuta mondo: sekvu nin! Batalu! Ankaŭ vi devas esti libera!!!

Laboristoj el ĉiuj landoj! La rusaj laboristoj montris al ni la manieron, kiu kondukas al liberigo de komunismo. Ni ne plu devas resti malantaŭe; ni ankaŭ devas konkeri nian liberecon. Kaj estas nur unu maniero, kiu kondukas al libereco. Ĉi tiu ne estas la maniero adoptita de homoj, kiuj esperas rekonstruon de burĝa socio kaj kontaktas ĝin. Nur la proleta revolucio kaj la diktaturo de la proletaro povas ĉesigi reĝimon, kiu suĉas nian sangon kaj submetas nin. Ni ne devas timi la oferojn, kiujn la lukto povas kosti al ni. Ĉiukaze ili estas malpli ol la sumo de tiuj, kiujn ni alportas ĉiutage nenecese. Niaj oferoj al la revolucio donos feliĉon al niaj landoj kaj al estontaj generacioj. Nur la decidita kaj kuraĝa lukto sub la faldoj de la revolucia ruĝa flago de La Komunista Internacio povas akceli la fiaskon de la malnobla regado de la burĝa klaso; nur ĉi tiu lukto povas sonori la horon de savo, la horon de triumfo por la ekspluatataj kaj subpremataj de ĉiuj landoj.

Vivu la revolucia lukto de ĉiuj ekspluatataj kaj subpremataj produktantoj tra la tuta mondo, la revolucia lukto por la apero de la proleta diktaturo!

Vivu la promesita lando por la monda proletaro: Soveta Rusio!

Vivu la 3-A Internacio, La Internacio De Lukto kaj ago!

La Internacia Virina Sekretariejo: Clara Zetkin, Aleksandra Kollontaj, Henriette Roland-Holst; Hertha Sturm¹, Germanio; Paulina Vinogradskaïa², Rusio; Rita Maierotti³, Italio; Lucie Colliard⁴, Francio; Rosa Bloch⁵, Svislando; Nora Smith, Anglio; Ruth Emmons, Ameriko; Hilde Ŭertheim, Aŭstrio; Anna Anna K Ermenová, Ĉeĥoslovakio; cheritch, Hungario; Anna Maïmounkova⁶, Bulgario; Milkitch, Jugoslavio; Anna Bodulescu⁷, Rumanio; Gerda Linderot⁸, Svedio; Jeanette Olsen⁹, Norvegio; Kniskinen, Finnlando; Valda, Nederlando; Marie Reisser, Belorusio; Schillevka, Litovio; Janess, Estonio; Nasarbekova, Armenio; Tsulukidze, Kartvelio; Moussabekova, Azerbajĝano; Nam Matchum, Koreio; Deevad Zade, Irano.

Notoj

1. Pseŭdonimo d’Elena Stassova.
2. Paulina Semienovna Vinogradskaï (1896-1979), bolŝeviko En Marto 1917, sekretario de La Moskva milita-revolucia komitato dum la oktobraj tagoj, tiam laboras kun La Moskva Soveto. Poste ĉe la instituto de ruĝaj profesoroj, kaj ĉefo de kunlaborantaro ĉe La Instituto Marko kaj Engelso. Li verkis plurajn librojn inkluzive de Jenni Markso.
3. Rita Maierotti (1876-1960).
4. Lucie Parmelan konata kiel Lucie Colliard (1877-1961), ŝi poste iĝis proksima al La trotskista opozicio, tiam revenis al LA PSOP Marceau Pivert. Inter 1945 kaj 1958 al La Socialista Partio (Francio).
5. Rosa Bloch-Bollag (1880-1922).
6. Anna Maïmounkova (1878-1925).
7. Pseŭdonimoj De Clara Moscu.
8. Gerda Linderot, naskiĝis Rasmussen (1891-1957).
9. Jeanette Olsen (18731959), kaj plie tard-Trotskistoj.

“La bona novaĵo estas, ke ni povas ŝanĝi la normojn” “ni scias, kio estas la individuiga argumento, estas nenio pli malpolitiga. Se ni diras, ke ĉiu persono havas sian seksan identecon aŭ sian sekson ĉar ĉiu persono estas malsama, ni eĉ ne faras politikon, aŭ eĉ feminismon“

– Sam Bourcier, Universitato De Tuluzo II-Le Mirail, decembro 2012

Ni ne detruas potencan rilaton konservante kaj reformante ĝiajn instituciojn. Seksaj subjektoj individuoj al abstraktaj unuoj al kiuj ili devos konformiĝi. Tiu hierarkiigo estas arbitrale establita sur la genitalaj atributoj. Per la supozo de la ekzisto de” fortaj “kaj” malfortaj ” seksoj, la patriarkeco starigas sin kiel normon. La sciencoj kaj moderna medicino prenis tiun du-kategoriigon sed ne kreis ĝin. Per implikiĝo en seksaj transdonaj protokoloj, kuracistoj difinis komence de la dudeka jarcento tion, kion oni nomis la “seksa rolo”. Laŭ ili, infanoj kiuj montris” seksan ambiguecon “devis (kaj ankoraŭ devas) esti identigeblaj kiel” masklaj “aŭ”inaj”. Tiel, la individuo asignita al la “ĝusta sekso” devos konformiĝi al seksaj roloj kaj domina seksa konduto (aliseksemo).

La seksisma socia organizo (la patriarkeco) ne malaperos nur ĉesante paroli pri sekso, ĉar ĉi tiu formo de registaro kaj ĝiaj ordonoj pri virineco/vireco estis internigitaj. Respondi al via sekso povas esti terure frustranta kaj perforta ĉar nia ekzisto estas limigita al antaŭdifinitaj roloj kaj kondutoj. Ĉiutage seksistoj memorigas nin, ke ni devas esti “virinoj” aŭ “viroj”, ke ni devas respondi al la seksa tasko trudita de la kuracistoj. Batali kontraŭ seksismo estas do batali kontraŭ ĉio, kio reduktas nin al unu sekso.

Kion signifas “esti virino”, kion signifas” esti viro”, sed ĉefe”kiu mi estas”?

Multaj feministoj ne komprenis, ke seksismo estas abomeno produktita de sekso kaj kiu baziĝas sur la dukategoriado de sekso. Kiam Sam Bourcier diras al ni, ke ni povas ŝanĝi la normojn, li diras al ni, ke la problemo kuŝas en la neegala konsidero inter seksoj. Ĉi tio estas reformisma deklaro, kiu ne celas ataki la fundamentojn mem de la seksisma organizo. Tamen, batali kontraŭ patriarkeco (kiu ne estas limigita al la batalo kontraŭ seksismo) signifas batali kontraŭ ĝiaj fundamentoj sed ankaŭ kontraŭ ĉiuj potencrilatoj.

Por iuj temas pri lukto kun “iliaj fratinoj” kaj por aliaj temas pri lukto, sed ne nur pri “iliaj cis-ters” (“cisgenraj” fratinoj). Nun, individuo klasifikita kiel viro aŭ virino, kiu havas eblecon de elekto – kiom ajn malgranda ĝi povas esti – kaj kiu akceptas funkcion de subpremo estas kontraŭulo. Tial, ne estos facile igi lin rezigni siajn interesojn ĉar li povas ĝui ĉi tiun funkcion de potenco, kiun li naturigis ĝis li ignoras siajn proprajn suferojn.

Laboro, hejmoj, strato, preĝejoj, intimeco, eĉ kontraŭ-aŭtoritataj medioj malhelpas nin vivi plene. Kiam patriarkaj reakciuloj postulas naciismon aŭ Kredon, ambaŭ vektoroj de seksismo, ili mensogas nur pri siaj intencoj. Kiel ni ankoraŭ povas pensi, ke ili povas transdoni emancipan diskurson, kvankam ili atribuas socian kaj seksan rolon al individuoj?

Ni ne volas pli da virinoj en la mondo de administrado, ni ne volas pli tolereman kapitalismon. Ni volas detrui kapitalismon alfrontante tiujn, kiuj ebligas ĝin.

Tiu ekonomia sistemo konstante adaptiĝas al la kontraŭdiroj, kiujn ĝi produktas. Ĉar individuoj klasifikitaj kiel virinoj ankaŭ estas ekspluatataj en la labordivido, ni kontraŭas la taskon de virinaj kaj viraj profesioj, ekskludante transgenrulojn. Laboro neniam estis liberigo nek por virinoj nek por viroj. Burĝaj reformemaj feministoj estas tute malkonektitaj de sociaj realaĵoj kaj subpremaj rimedoj, kiuj pezas sur individuoj en malstabilaj situacioj. Hodiaŭ, ĉi tiuj feministoj batalas por egaleco, tio estas, por egaleco en La Nacia Asembleo, EN TELEVIDO, en reklamado, ĉe la estro de la registaro aŭ, pli precize, por konservi prosperan kapitalismon sen minaco. Ĉiu volas sian pecon de la kuko (komercisto) kaj batalas por konkeri potencon.

Ni ne volas justecon kaj pli” humanajn ” malliberejojn, ni volas detrui ilin. Nek ni volas teo-kompatiblan feminismon, ni volas blasfemi kontraŭ iu ajn diaĵo ekzistanta nur en la”socia imago”. Ni ankaŭ ne volas rasisman feminismon, ĉar ĝi aŭtomate servas politikajn interesojn bazitajn sur identeco, retrograda mondkoncepto, kiu nur igas la alian ekzisti tra sia kvazaŭa raso. Se ni volas fini ĉi tiun mondon, ni devas rifuzi ĉiujn ĉi tiujn kategoriojn de potenco, kiuj dividas kaj asignas fiksajn identecojn al individuoj, sed ne malpli iluziaj. Rifuzu antisemitismon, ĉiujn formojn de rasismo kaj ksenofobio, de kie ajn ili venas: faŝistoj, konspirantoj, novstalinistoj, maldekstraj naciistoj, eldonistoj, kiuj publikigas antisemitajn pamfletojn kiel “Blankuloj, Judoj kaj ni… ».

Ĉar ni ne plu volas ĉi tiun neelteneblan kaj mizeran mondon, ne estos kompromiso kaj ni ne fleksiĝos.

1910

Fonto: Anarkiismo kaj aliaj eseoj de Emma Goldman. Dua reviziita eldono. Novjorko kaj Londono: Mother Earth Publishing Association, 1911. pp. 183-200.

NIAJ REFORMISTOJ subite faris grandan malkovron – la blankulsklavkomercon. La gazetoj estas plenaj de ĉi tiuj “neaŭditaj kondiĉoj”, kaj leĝdonantoj jam planas novan aron da leĝoj por ĉesigi la hororon.

Estas signife, ke kiam ajn la publika menso estas deturnita de granda socia malĝustaĵo, oni komencas kampanjon kontraŭ maldececo, hazardludo, drinkejoj, ktp. Kaj kio estas la rezulto de tiaj kampanjoj? Hazardludo pliiĝas, drinkejoj faras viglan komercon tra malantaŭaj enirejoj, prostituado estas je sia pinto, kaj la sistemo de prostituistoj kaj kadetoj estas nur plimalbonigita.

Kiel eblas, ke institucio, konata preskaŭ al ĉiu infano, estis malkovrita tiel subite? Kiel eblas, ke ĉi tiu malbono, konata al ĉiuj sociologoj, nun fariĝas tiel grava afero?

Supozi, ke la lastatempa esploro pri la trafiko de blankaj sklavoj (kaj, cetere, tre supraĵa esploro) malkovris ion novan, estas, milde dirite, tre malsaĝa. Prostituado estis, kaj estas, vasta malbono, tamen la homaro daŭrigas sian aferon, tute indiferenta pri la suferoj kaj aflikto de la viktimoj de prostituado. Tiel indiferenta, efektive, kiel la homaro restis pri nia industria sistemo, aŭ pri ekonomia prostituado.

Nur kiam homaj malĝojoj estos transformitaj en ludilon kun okulfrapaj koloroj, bebaj homoj ekinteresiĝos – almenaŭ por iom da tempo. La popolo estas tre ŝanĝiĝema bebo, kiu devas havi novajn ludilojn ĉiutage. La “justa” krio kontraŭ la blankulsklavkomerco estas tia ludilo. Ĝi servas por amuzi la homojn por iom da tempo, kaj ĝi helpos krei kelkajn pli dikajn politikajn laborpostenojn – parazitojn, kiuj vagas tra la mondo kiel inspektistoj, enketistoj, detektivoj, kaj tiel plu.

Kio vere estas la kaŭzo de la komerco de virinoj? Ne nur blankaj virinoj, sed ankaŭ flavaj kaj nigraj virinoj. Ekspluatado, kompreneble; la senkompata Moloĥo de kapitalismo, kiu grasiĝas per malbone pagata laboro, tiel kondukante milojn da virinoj kaj knabinoj en prostituadon. Kun Sinjorino Vareno tiuj knabinoj sentas, ” Kial malŝpari vian vivon laborante por kelkaj ŝilingoj semajne en lavovendejo, dek ok horojn tage?”

Kompreneble niaj reformistoj diras nenion pri ĉi tiu afero. Ili scias ĝin sufiĉe bone, sed ne pagas diri ion pri ĝi. Estas multe pli profite ludi La Fariseon, ŝajnigi indignan moralon, ol iri al la fundo de aferoj.

Tamen, ekzistas unu laŭdinda escepto inter la junaj verkistoj: Reginald-Verkisto Kauffman, kies laboro La House Of Bondage (Domo de Sklaveco) estas la unua serioza provo trakti la socian malbonon – ne de sentimentala Filista vidpunkto. Ĵurnalisto kun vasta sperto, S-ro Kauffman pruvas, ke nia industria sistemo lasas al la plej multaj virinoj neniun alternativon krom prostituado. La virinoj portretitaj en La Domo de Sklaveco apartenas al la laborista klaso. Se la aŭtoro portretis la vivon de virinoj en aliaj sferoj, li estus alfrontita kun la sama stato de aferoj.

Nenie virino estas traktata laŭ la merito de sia laboro, sed prefere kiel sekso. Tial estas preskaŭ neeviteble, ke ŝi pagu sian rajton ekzisti, konservi pozicion en kia ajn linio, kun seksaj favoroj. Tiel estas nur demando de grado ĉu ŝi vendas sin al unu viro, en aŭ el geedziĝo, aŭ al multaj viroj. Ĉu niaj reformantoj konfesas tion aŭ ne, la ekonomia kaj socia malsupereco de virino respondecas pri prostituado.

Ĝuste nuntempe niaj bonaj homoj estas ŝokitaj de la malkaŝoj, ke nur en Novjorko unu el dek virinoj laboras en fabriko, ke la averaĝa salajro ricevita de virinoj estas ses dolaroj semajne por kvardek ok ĝis sesdek horoj da laboro, kaj ke la plimulto de inaj salajrolaboristoj alfrontas multajn monatojn da mallaboremo, kiu lasas la averaĝan salajron ĉirkaŭ 2 280 jare. Konsiderante ĉi tiujn ekonomiajn hororojn, ĉu oni devas scivoli pri tiu prostituado kaj la blanka sklavkomerco fariĝis tiaj dominaj faktoroj?

Por ke la antaŭaj ciferoj ne estu konsiderataj troigo, estas bone ekzameni, kion iuj aŭtoritatoj pri prostituado devas diri:

“Prolifa kialo de ina malvirteco povas esti trovita en la pluraj tabeloj, montrante la priskribon de la dungado traktita, kaj la salajroj ricevitaj, de la virinoj antaŭ ilia falo, kaj estos demando por la politika ekonomiisto decidi kiom malproksima nura komerca konsidero devus esti pardonpeto – sur la parto de dungantoj por redukto en iliaj tarifoj de kompenso, kaj ĉu la ŝparado de malgranda procento sur salajroj ne estas pli ol kontraŭbalancita per la grandega kvanto de impostado devigita sur publiko ĉe granda pagi la elspezojn altiritajn pro sistemo de malvirto, kio estas la rekta rezulto, en multaj kazoj, de nesufiĉa kompenso de honesta laboro.”¹

Niaj nuntempaj reformistoj farus bone rigardi La libron de D-ro Sanger. Tie ili trovos, ke el 2000 kazoj sub lia observado, sed malmultaj venis el la meza klaso, el bonordaj kondiĉoj aŭ agrablaj hejmoj. La plej granda plimulto estis laborantaj knabinoj kaj laborantaj virinoj; iuj estis puŝitaj en prostituadon tra pura bezono, aliaj pro kruela, mizera vivo hejme, aliaj denove pro malsukcesigitaj kaj kripligitaj fizikaj naturoj (pri kiuj mi parolos poste). Ankaŭ la prizorgantoj de pureco kaj moralo bone ekscios, ke el du mil kazoj, 490 estis edziĝintaj virinoj, virinoj, kiuj vivis kun siaj edzoj. Evidente ne estis multe da garantio por ilia” sekureco kaj pureco ” en la sankteco de geedziĝo.²

D-ro Alfred Blaschko, En Prostituado en la Deknaŭa Jarcento, estas eĉ pli emfaza en karakterizado de ekonomiaj kondiĉoj kiel unu el la plej gravaj faktoroj de prostituado.

“Kvankam prostituado ekzistas en ĉiuj aĝoj, ĝi estis lasita al la deknaŭa jarcento por evoluigi ĝin en gigantan socian institucion. La evoluo de industrio kun vastaj amasoj da homoj en la konkurenciva merkato, la kresko kaj obstrukciĝo de grandaj urboj, la malsekureco kaj necerteco de dungado, donis al prostituado impeton neniam revitan en iu periodo en homa historio.”

Kaj Denove Havelock Ellis, kvankam ne tiel absoluta en traktado de la ekonomia kialo, estas tamen devigita koncedi ke ĝi estas nerekte kaj rekte la ĉefkialo. Tiel li trovas ke granda procento de prostituitinoj estas rekrutita de la servistoklaso, kvankam ĉi-lasta havas malpli da prizorgo kaj pli grandan sekurecon. Aliflanke, Sinjoro Ellis ne neas, ke la ĉiutaga rutino, la penado, la monotoneco de la sorto de la servistino, kaj precipe la fakto, ke ŝi eble neniam partoprenos la kunulecon kaj ĝojon de hejmo, ne estas malbona faktoro por devigi ŝin serĉi amuziĝon kaj forgeson en la gajeco kaj brilo de prostituado. Alivorte, la servistino, traktata kiel laboristo, neniam havanta la rajton al si mem, kaj elĉerpita de la kapricoj de sia amantino, povas trovi elirejon, kiel la fabriko aŭ butikistino, nur en prostituado.

La plej amuza flanko de la demando nun antaŭ la publiko estas la indigno de niaj” bonaj, respektindaj homoj”, precipe la diversaj Kristanaj sinjoroj, kiuj ĉiam troviĝas en la antaŭaj vicoj de ĉiu krucmilito. Ĉu ili estas absolute sensciaj pri la historio de religio, kaj precipe Pri La Kristana religio? Aŭ ĉu ili esperas blindigi la nunan generacion al la rolo ludita en La pasinteco de La Eklezio rilate al prostituado? Kia ajn estas ilia kialo, ili devus esti la lastaj por krii kontraŭ la malfeliĉaj viktimoj de hodiaŭ, ĉar estas konate al ĉiu inteligenta studento, ke prostituado estas de religia origino, konservita kaj kreskigita dum multaj jarcentoj, ne kiel honto, sed kiel virto, salutita kiel tia de la dioj mem.

“Ŝajnas ke la origino de prostituado estas trovebla ĉefe en religia kutimo, religio, la granda konservanto de socia tradicio, konservante en transformita formo primitivan liberecon kiu pasis el la ĝenerala socia vivo. La tipa ekzemplo estas tiu registrita De Herodoto, en La kvina jarcento antaŭ Kristo, ĉe La Templo De Milito, La Babilona Venuso, kie ĉiu virino, unufoje en sia vivo, devis veni kaj doni sin al La unua fremdulo, kiu ĵetis moneron en sian genuon, por adori la diinon. Tre similaj kutimoj ekzistis en aliaj partoj de okcidenta Azio, En Nordafriko, En Kipro, kaj aliaj insuloj de la orienta Mediteraneo, kaj ankaŭ en Grekio, kie la templo De Afrodito sur La fortikaĵo Ĉe Korinto posedis pli ol mil hierodulojn, dediĉitajn al la servo de la diino.

“La teorio ke religia prostituado evoluis, kiel ĝenerala regulo, el la kredo ke la genera agado de homoj posedis misteran kaj sanktan influon en antaŭenigado de la fekundeco de Naturo, estas konservita de ĉiuj aŭtoritataj verkistoj pri la temo. Iom post iom, tamen, kaj kiam prostituado iĝis organizita institucio sub pastra influo, religia prostituado evoluigis utilajn flankojn, tiel helpante pliigi publikajn enspezojn.

“La kresko de Kristanismo al politika potenco kaŭzis malmultan ŝanĝon en politiko. La ĉefaj Patroj de La Eklezio toleris prostituadon. Bordeloj sub municipa protekto troviĝas en la dektria jarcento. Ili konsistigis specon de publika servo, la direktoroj de ili estante konsideritaj preskaŭ kiel publikaj oficistoj.”³

Al tio oni devas aldoni la sekvantan el La laboro de D-Ro Sanger::

“Papo Clement II. eldonis taŭron, kiun prostituitinoj estus tolerataj, se ili pagos certan kvanton de siaj enspezoj al La Eklezio.

“Papo Sixtusv. estis pli praktika ;de unu sola bordelo, kiun li mem konstruis, li ricevis enspezon de 20.000 dukatoj.”

En la modernaj tempoj La Eklezio estas iom pli singarda en tiu direkto. Almenaŭ ŝi ne malkaŝe postulas tributon de prostituitinoj. Ŝi trovas multe pli profite eniri por nemoveblaĵoj, kiel Ekzemple La Preĝejo De La Triunuo, por lui mortkaptilojn je troa prezo por tiuj, kiuj vivas kaj prostituas.

Kiel mi ŝatus, mia spaco ne konfesos paroli pri prostituado en Egiptujo, Grekio, Romo kaj Dum La Mezepoko. La kondiĉoj en ĉi-lasta periodo estas aparte interesaj, ĉar prostituado estis organizita en gildojn, prezidatajn de bordelreĝino. Tiuj gildoj uzis strikojn kiel rimedon por plibonigi sian kondiĉon kaj konservi normalan prezon. Certe tio estas pli praktika metodo ol tiu uzata de la moderna salajro-sklavo en la socio.

Estus unuflanke kaj ekstreme supraĵe aserti, ke la ekonomia faktoro estas la sola kaŭzo de prostituado. Estas aliaj ne malpli gravaj kaj esencaj. Tion ankaŭ niaj reformistoj scias, sed kuraĝas diskuti eĉ malpli ol la institucio, kiu elsavas la vivon mem de viroj kaj virinoj. Mi rilatas al la seksa demando, kies mencio mem kaŭzas moralajn spasmojn al plej multaj homoj.

Estas koncedita fakto, ke virino estas edukita kiel seksa varo, kaj tamen ŝi estas konservita en absoluta nescio pri la signifo kaj graveco de sekso. Ĉio traktanta tiun temon estas subpremita, kaj personoj kiuj provas alporti lumon en tiun teruran mallumon estas persekutitaj kaj ĵetitaj en malliberejon. Tamen estas tamen vere, ke dum knabino ne scias prizorgi sin, ne koni la funkcion de la plej grava parto de sia vivo, ni ne devas esti surprizitaj, se ŝi fariĝas facila predo de prostituado, aŭ al iu ajn alia formo de rilato, kiu degradas ŝin al la pozicio de objekto por nura seksa kontentigo.

Estas pro ĉi tiu nescio, ke la tuta vivo kaj naturo de la knabino estas malsukcesigitaj kaj kripligitaj. Ni antaŭ longe prenis ĝin kiel memevidentan fakton ke la knabo povas sekvi la vokon de la sovaĝejo; tio estas, ke la knabo povas, tuj kiam lia seksnaturo asertas sin, kontentigi tiun naturon; sed niaj moralistoj estas skandaligitaj ĉe la penso mem ke la naturo de knabino devus aserti sin. Al la moralista prostituado ne konsistas tiom en tio, ke la virino vendas sian korpon, sed prefere ke ŝi vendas ĝin ekstergeedze. Ke tio ne estas nura deklaro estas pruvita per la fakto ke geedziĝo por monaj konsideroj estas perfekte legitima, sanktigita per leĝo kaj publika opinio, dum iu alia unio estas kondamnita kaj malkonfesita. Tamen prostituitino, se ĝuste difinita, signifas nenion alian ol “iu ajn persono por kiu seksaj rilatoj estas submetitaj por akiri.”⁴

“Tiuj virinoj estas prostituitinoj, kiuj vendas siajn korpojn por la ekzerco de la seksa ago kaj faras el tio profesion.”⁵

Fakte, Banger iras plu; li asertas ke la ago de prostituado estas “intrinse egala al tiu de viro aŭ virino kiu kontraktas geedziĝon pro ekonomiaj kialoj.”

Kompreneble, geedzeco estas la celo de ĉiu knabino, sed ĉar miloj da knabinoj ne povas geedziĝi, niaj stultaj sociaj kutimoj kondamnas ilin aŭ al vivo de celibato aŭ prostituado. La homa naturo asertas sin sendepende de ĉiuj leĝoj, nek ekzistas iu kredinda kialo, kial la naturo devas adaptiĝi al perversa koncepto de moraleco.

La socio konsideras la seksajn spertojn de viro kiel atributojn de lia ĝenerala evoluo, dum similaj spertoj en la vivo de virino estas rigardataj kiel terura katastrofo, perdo de honoro kaj de ĉio, kio estas bona kaj nobla en homo. Tiu duobla normo de moraleco ludis ne malmulte da rolo en la kreado kaj daŭrigado de prostituado. Ĝi implikas la konservadon de la idoj en absoluta nescio pri seksaj aferoj, kiuj asertis “senkulpecon”, kune kun tro laborita kaj sufokita seksa naturo, helpas kaŭzi staton de aferoj, kiujn niaj Puritanoj tiel timas eviti aŭ malhelpi.

Ne ke la kontentigo de sekso devas konduki al prostituado; ĝi estas la kruela, senkorpa, krima persekuto de tiuj, kiuj kuraĝas deturniĝi de la batita vojo, kiu respondecas pri ĝi.

Knabinoj, nuraj infanoj, laboras en homplenaj, tro varmigitaj ĉambroj dek ĝis dek du horojn ĉiutage ĉe maŝino, kiu emas konservi ilin en konstanta tro ekscitita seksa stato. Multaj el tiuj knabinoj ne havas hejmon aŭ komfortojn de iu speco; tial la strato aŭ iu loko de malmultekosta amuziĝo estas la sola rimedo por forgesi sian ĉiutagan rutinon. Tio nature proksimigas ilin al la alia sekso. Estas malfacile diri, kiu el la du faktoroj alportas la tro-seksan kondiĉon de la knabino al kulmino, sed certe estas la plej natura afero, kiun kulmino devus rezulti. Tio estas la unua paŝo al prostituado. Nek la knabino estas respondeca pri ĝi. Male, estas tute kulpo de la socio, kulpo de nia manko de kompreno, de nia manko de aprezo de la vivo en la kreado; precipe estas la krima kulpo de niaj moralistoj, kiuj kondamnas knabinon por la tuta eterneco, ĉar ŝi iris de la “vojo de virto”; tio estas, ĉar ŝia unua seksa sperto okazis sen la sankcio de La Eklezio.

La knabino sentas sin kompleta forpelito, kun la pordoj de hejmo kaj socio fermitaj en ŝia vizaĝo. Ŝia tuta trejnado kaj tradicio estas tia, ke la knabino mem sentas sin malvirta kaj falinta, kaj tial ne havas teron por stari, aŭ ajnan tenon, kiu levos ŝin, anstataŭ treni ŝin malsupren. Tiel la socio kreas la viktimojn, kiujn ĝi poste vane provas forigi. La plej malbona, plej malvirta kaj kaduka viro ankoraŭ konsideras sin tro bona por preni kiel sian edzinon la virinon kies gracon li estis tre preta aĉeti, eĉ se li povus tiel savi ŝin de vivo de hororo. Ankaŭ ŝi ne povas turni sin al sia propra fratino por helpo. En ŝia stulteco ĉi-lasta konsideras sin tro pura kaj ĉasta, ne rimarkante ke ŝia propra pozicio estas en multaj rilatoj eĉ pli bedaŭrinda ol tiu de ŝia fratino de la strato.

“La edzino, kiu edziĝis por mono, kompare kun la prostituitino,” Diras Havelock Ellis, “estas la vera krusto. Ŝi estas pagata malpli, donas multe pli en rendimento en laboro kaj prizorgo, kaj estas absolute ligita al sia mastro. La prostituitino neniam subskribas la rajton super sia propra persono, ŝi retenas sian liberecon kaj personajn rajtojn, nek ŝi ĉiam estas devigita submetiĝi al la brakumo de la homo.”

Nek la pli bona ol vi virino ekkomprenas la apologian aserton de Lekado ke “kvankam ŝi povas esti la supera speco de malvirto, ŝi ankaŭ estas la plej efika gardanto de virto. Sed por ŝi, feliĉaj hejmoj estus poluitaj, nenatura kaj malutila praktiko abundus.”

Moralistoj ĉiam pretas oferi duonon de la homa raso por la bono de iu mizera institucio, kiun ili ne povas superkreski. Fakte, prostituado ne estas pli protekto por la pureco de la hejmo ol rigidaj leĝoj estas protekto kontraŭ prostituado. Kvindek procentoj. de edziĝintaj viroj estas patronoj de bordeloj. Ĝuste per ĉi tiu virta elemento la edziĝintaj virinoj – ne, eĉ la infanoj – estas infektitaj de veneraj malsanoj. Tamen la socio ne havas vorton de kondamno por la viro, dum neniu leĝo estas tro monstra por esti ekigita kontraŭ la senhelpa viktimo. Ŝi ne nur estas predata de tiuj, kiuj uzas ŝin, sed ŝi ankaŭ estas absolute je la kompato de ĉiu policano kaj mizera detektivo laŭ la ritmo, la oficistoj de la stacidomo, la aŭtoritatoj en ĉiu malliberejo.

En lastatempa libro de virino, kiu estis dum dek du jaroj la amantino de” domo”, estas troveblaj la sekvaj ciferoj: “la aŭtoritatoj devigis min pagi ĉiumonatajn monpunojn inter 1 14.70 kaj 2 29.70, la knabinoj pagus de to 5.70 ĝis 9 9.70 al la polico.”Konsiderante, ke la verkisto faris sian komercon en malgranda urbo, ke la sumoj, kiujn ŝi donas, ne inkluzivas kromajn subaĉetojn kaj monpunojn, oni povas facile vidi la grandegan enspezon, kiun la policejo derivas de la sanga mono de siaj viktimoj, kiujn ĝi eĉ ne protektos. Ve al tiuj kiuj rifuzas pagi sian paspagon; ili estus ĉirkaŭitaj kiel brutaro, ” se nur por fari favoran impreson sur la bonaj civitanoj de la urbo, aŭ se la potencoj bezonus kroman monon sur la flanko. Por la distordita menso kiu kredas ke falinta virino estas nekapabla de homa emocio estus maleble realigi la malĝojon, la malhonoron, la larmojn, la vunditan fierecon kiu estis nia ĉiufoje kiam ni estis tiritaj enen.”

Strange, ĉu ne, ke virino, kiu konservis “domon”, devus povi senti tiel? Sed ankoraŭ pli stranga, ke bona Kristana mondo devas sangi kaj lanugi tiajn virinojn, kaj doni al ili nenion kontraŭe krom oblokeco kaj persekutado. Ho, por la karitato De Kristana mondo!

Multe da streso estas metita sur blankajn sklavojn importitajn en Amerikon. Kiel Usono iam konservus sian virton, se Eŭropo ne helpus ŝin? Mi ne neos ke tio povas esti la kazo en kelkaj kazoj, pli ol mi neos ke ekzistas senditoj de Germanio kaj aliaj landoj logantaj ekonomiajn sklavojn En Amerikon; sed mi absolute neas ke prostituado estas rekrutita laŭ iu konsiderinda mezuro de Eŭropo. Povas esti vere, ke la plimulto de prostituitinoj de Novjorko estas eksterlandanoj, sed tio estas ĉar la plimulto de la loĝantaro estas eksterlanda. En La momento, kiam ni iros al Iu Ajn Alia usona urbo, Al Ĉikago aŭ Mezokcidento, ni trovos, ke la nombro de eksterlandaj prostituitinoj estas senkompare malplimulto.

Same troigita estas la kredo, ke la plimulto de stratknabinoj en ĉi tiu urbo okupiĝis pri ĉi tiu komerco antaŭ ol ili venis Al Ameriko. La plej multaj el la knabinoj parolas bonegan anglan, Estas Amerikigitaj laŭ kutimoj kaj aspekto, – afero absolute neebla krom se ili vivis en ĉi tiu lando multajn jarojn. Tio estas, ili estis pelitaj en prostituadon de Usonaj kondiĉoj, de la plene Usona kutimo por troa montrado de ornamaĵoj kaj vestaĵoj, kiu, kompreneble, postulas monon, – monon, kiun oni ne povas gajni en butikoj aŭ fabrikoj.

Alivorte, ne estas kialo kredi, ke iu aro da viroj irus al la risko kaj elspezo akiri eksterlandajn produktojn, kiam Usonaj kondiĉoj superfluas la merkaton kun miloj da knabinoj. Aliflanke, ekzistas sufiĉaj pruvoj por pruvi, ke la eksportado de usonaj knabinoj por prostituado tute ne estas malgranda faktoro.

Tiel Clifford G. Roe, eks-Vicŝtata Prokuroro de La Distrikto Cook, Ilinojso., faras la malferman pagon ke nov-Angliaj knabinoj estas ekspeditaj al Panamo por la eksplicita uzo de viroj en la dungado de Onklo sam. S-ro Roe aldonas, ke “ŝajnas esti subtera fervojo inter Bostono kaj Vaŝingtono, kiun multaj knabinoj vojaĝas.”Ĉu ne estas grave, ke la fervojo konduku al La sidejo mem de La Federacia aŭtoritato? Ke S-ro Roe diris pli ol estis dezirata en certaj kvartaloj estas pruvita per la fakto ke li perdis sian pozicion. Ne estas praktike por viroj en oficejo rakonti rakontojn el la lernejo.

La senkulpigo donita por La kondiĉoj en Panamo estas, ke ne estas bordeloj en La Kanalo-Zono. Tio estas la kutima vojo de fuĝo por hipokrita mondo, kiu ne kuraĝas alfronti la veron. Ne en La Kanala Zono, ne en la urbaj limoj, – tial prostituado ne ekzistas.

Apud S-ro Roe, Estas James Bronson Rejnolds, kiu faris ĝisfundan studon pri la blanka sklavkomerco en Azio. Kiel lojala usona civitano kaj amiko de la estonta Napoleono De Ameriko, Theodore Roosevelt, li certe estas la lasta, kiu misfamigas la virton de sia lando. Tamen li informas nin, ke en Honkongo, Ŝanhajo kaj Jokohamo troviĝas La Aŭgeaj staloj de La usona malvirto. Tie Usonaj prostituitinoj faris sin tiel okulfrapaj, ke En La Oriento “Usona knabino” estas sinonimo de prostituitino. Sinjoro. Rejnold memorigas siajn samlandanojn, ke Dum Usonanoj En Ĉinio estas sub la protekto de niaj konsulaj reprezentantoj, La Ĉinoj en Usono tute ne havas protekton. Ĉiu, kiu konas la brutalan kaj barbaran persekuton, Kiun Ĉinoj Kaj Japanoj eltenas Sur La Pacifika Marbordo, konsentos Kun S-ro Rejnolds.

Konsiderante ĉi-suprajn faktojn, estas sufiĉe absurde montri Eŭropon kiel la marĉon, de kie venas ĉiuj sociaj malsanoj de Ameriko. Same absurde estas proklami la miton, ke La Judoj provizas la plej grandan kontingenton de preta predo. Mi certas, ke neniu akuzos min pri naciismaj tendencoj. Mi ĝojas diri, ke mi disvolviĝis el ili, kiel el multaj aliaj antaŭjuĝoj. Se, tial, mi indignas pri la deklaro ke Judaj prostituitinoj estas importitaj, ĝi ne estas pro Iuj Judismaj simpatio, sed pro la faktoj enecaj en la vivoj de tiuj homoj. Neniu krom La plej supraĵaj asertos, ke Judaj knabinoj migras al strangaj landoj, krom se ili havas iun ligon aŭ rilaton, kiu alportas ilin tien. La juda knabino ne estas aventurema. Ĝis la lastaj jaroj ŝi neniam forlasis la hejmon, eĉ ne ĝis la sekva vilaĝo aŭ urbo, krom ke ŝi devis viziti iun parencon. Ĉu do estas kredinde, ke Judaj knabinoj forlasus siajn gepatrojn aŭ familiojn, vojaĝus milojn da mejloj al strangaj landoj, per la influo kaj promesoj de strangaj fortoj? Iru al iu ajn el la grandaj alvenantaj vaporŝipoj kaj vidu mem, ĉu ĉi tiuj knabinoj ne venas nek kun siaj gepatroj, fratoj, onklinoj aŭ aliaj parencoj. Povas ekzisti esceptoj, kompreneble, sed deklari ke nombregoj de Judaj knabinoj estas importitaj por prostituado, aŭ ajna alia celo, estas simple ne scii Judan psikologion.

Tiuj, kiuj sidas en vitra domo, faras malbonon ĵeti ŝtonojn ĉirkaŭ ili; krome, La Usona vitra domo estas sufiĉe maldika, ĝi rompiĝos facile, kaj la interno estas io ajn krom gajna vido.

Atribui la pliiĝon de prostituado al kvazaŭa importado, al la kresko de la kadetsistemo, aŭ similaj kialoj, estas tre supraĵa. Mi jam aludis al la unua. Koncerne la kadet-sistemon, kiel ĝi estas abomeninda, ni ne devas ignori la fakton, ke ĝi estas esence fazo de moderna prostituado, fazo akcentita de subpremado kaj greftado, rezultiĝanta el sporadaj krucmilitoj kontraŭ la socia malbono.

La aĉetanto sendube estas malriĉa specimeno de la homa familio, sed en kiu maniero li estas pli malestiminda ol la policano, kiu prenas la lastan cendon de la strata promenanto, kaj poste ŝlosas ŝin en la stacidomo? Kial la kadeto estas pli krima, aŭ pli granda minaco al la socio, ol la posedantoj de grandmagazenoj kaj fabrikoj, kiuj grasiĝas pro la ŝvito de siaj viktimoj, nur por veturigi ilin al la stratoj? Mi ne petas la kadeton, sed mi ne vidas kial li estu senkompata, dum la veraj krimuloj de ĉiuj sociaj maljustaĵoj ĝuas imunecon kaj respekton. Ankaŭ tiam estas bone memori, ke ne la kadeto faras la prostituitinon. Estas nia trompo kaj hipokriteco, kiuj kreas kaj la prostituitinon kaj la kadeton.

Ĝis 1894 tre malmulto estis konata en Ameriko de la aĉetanto. Tiam ni estis atakitaj de epidemio de virto. La malvirto estis aboliciota,la lando estis tute purigita. La socia kancero estis do forpelita el la vido, sed pli profunde en la korpon. Gardistoj de bordeloj, same kiel iliaj malfeliĉaj viktimoj, estis transdonitaj al la teneraj kompatoj de la polico. La neevitebla sekvo de troaj subaĉetaĵoj, kaj la malliberejo, sekvis.

Dum kompare protektitaj en la bordeloj, kie ili reprezentis certan monan valoron, la knabinoj nun trovis sin sur la strato, absolute je la kompato de la greft-avida polico. Senesperaj, bezonantaj protekton kaj sopiron al amo, ĉi tiuj knabinoj nature pruvis facilan predon por kadetoj, mem la rezulto de la spirito de nia komerca epoko. Tiel la kadetsistemo estis la rekta rezulto de polica persekuto, korupto, kaj provo subpremi prostituadon. Estis pura malsaĝeco konfuzi tiun modernan fazon de la socia malbono kun la kialoj de ĉi-lasta.

Nura subpremado kaj barbaraj leĝoj povas servi nur por amarigi, kaj plue degradi, la malfeliĉajn viktimojn de nescio kaj stulteco. Ĉi-lasta atingis sian plej altan esprimon en la proponita leĝo por fari homan traktadon de prostituitinoj krimo, punante iun ajn, kiu ŝirmas prostituitinon per kvin jaroj da malliberigo kaj monpuno de 10.000 dolaroj. Tia sinteno simple malkaŝas la teruran mankon de kompreno de la veraj kaŭzoj de prostituado, kiel socia faktoro, same kiel manifesti la Puritanan spiriton de la skarlataj Letertagoj.

Ne ekzistas eĉ unu moderna verkisto pri la temo, kiu ne rilatas al la absoluta vaneco de leĝdonaj metodoj por trakti la aferon. Tiel Dr. Blaschko trovas ke registara subpremado kaj moralaj krucmilitoj plenumas nenion krom veturado de la malbono en sekretajn kanalojn, multobligante ĝiajn danĝerojn al socio. Havelock Ellis, la plej ĝisfunda kaj humana studento de prostituado, pruvas per amaso da datumoj, ke ju pli striktaj estas la metodoj de persekuto, des pli malbona fariĝas la kondiĉo. Inter aliaj datumoj ni lernas, ke En Francio, “en 1560, Charles IX. aboliciitaj bordeloj per edikto, sed la nombro de prostituitinoj estis nur pliigita, dum multaj novaj bordeloj aperis en nesuspektataj formoj, kaj estis pli danĝeraj. Malgraŭ ĉiu tia leĝaro, aŭ pro ĝi, ekzistas neniu lando en kiu prostituado ludis pli okulfrapan rolon.”⁶

Edukita publika opinio, liberigita de la laŭleĝa kaj morala ĉasado de la prostituitino, povas sole helpi plibonigi nunajn kondiĉojn. Intenca fermo de okuloj kaj ignorado de la malbono kiel socia faktoro de moderna vivo, povas nur pligravigi aferojn. Ni devas leviĝi super niaj malsaĝaj nocioj de “pli bona ol vi”, kaj lerni rekoni en la prostituitino produkton de sociaj kondiĉoj. Tia realigo forbalaos la sintenon de hipokriteco, kaj certigos pli grandan komprenon kaj pli humanan traktadon. Koncerne ĝisfundan ekstermon de prostituado, nenio povas plenumi tion krom kompleta transvalorigo de ĉiuj akceptitaj valoroj precipe la moralaj kune kun la forigo de industria sklaveco.

Notoj

1. D-ro Sanger, La Historio de Prostituado. ︎
2. Estas grava fakto, ke La libro De D-ro Sanger estis ekskludita de La usonaj poŝtoj. Evidente la aŭtoritatoj ne timas, ke la publiko estu informita pri la vera kaŭzo de prostituado. ︎
3. Havelock Ellis, Sekso Kaj Socio. ︎
4. Gujot, La Prostituado. ︎
5. Bangert Krimo Kaj Ekonomia Kondiĉo. ︎
6. Sekso kaj Socio. ︎

1920

• I
• II
• III
• IV

En la historio de konsumkooperativoj en Rusio oni povas distingi tri periodojn: kooperado sub carismo, dum la burĝa revolucio kaj sub la soveta reĝimo.

I

Kunlaboro ekestis en Rusio ĉirkaŭ la fino de 1860. Je la komenco de la milito ĝi jam estis signifa forto. La 1-an de januaro 1914 ekzistis 10 000 konsumkooperativoj kun proksimume 1 400 000 membroj; la spezo de kooperativoj kaj kooperativaj grupoj en 1913 atingis 250 000 000 rublojn.

Tamen, malgraŭ la granda nombro da kooperativaj societoj, la kooperado influis nur negravan parton de la rusa loĝantaro (malpli ol unu procento) kaj tendencis kunigi la pli riĉajn membrojn de la urba meza klaso, la laborista klaso kaj la kamparana klaso.

Kun tia membreco, la kooperativoj restis ekster la politika vivo. Estas vere, ke la plej multaj gvidantoj de la kooperativa movado kontraŭis la caran reĝimon. La aŭtokratio estis tiel malamika al ajna iniciatlibero en organizaj aferoj, eĉ por organizoj, kiuj ne estis revoluciaj aŭ socialistaj laŭ sia naturo, ke ĝi sukcesis fari eĉ el la kooperativistoj siajn kontraŭulojn — kvankam ili estis nur la pacemaj reprezentantoj de liberalaj kaj dekstraj socialistaj grupoj.

Sed la kooperantoj ne kapablis ekbatali kaj sin detenis de tio. Tamen, dum la periodo inter la unua revolucio kaj la milito, ene de la fabrikaj kaj metiejaj kooperativoj (kiuj komence estis nur ordinaraj butikoj konataj kiel “fabrikaj kooperativoj” kaj kiuj fakte dependis de la mastroj), komencis formiĝi grupoj, konsistantaj el laboristoj kun progresemaj opinioj kaj kreskanta konscio, kiuj strebis krei laboristan kooperativon sendependan de la burĝaro; sed tiuj grupoj ankoraŭ estis tre malmultaj. Tial, ilia sinteno ĉe la kooperativaj kongresoj de 1908 en Moskvo kaj 1912 en Kievo ne influis la ĝeneralan karakteron de la kooperativa movado.

La kooperado restis homogena organizo, burĝa kooperado, kaj ĝiaj plej bonaj reprezentantoj daŭre estis liberaluloj kaj kleruloj.

Dum la milito, la nombro de kooperativoj akre kreskis. La manko de varoj, kiu komencis sentiĝi, kaj la akra prezaltiĝo kaŭzita de spekulado instigis konsumantojn formi kooperativojn por defendi sin, eĉ nur parte, kontraŭ la ekspluatado, kiun ili suferis fare de privata komerca kapitalo.

Fine de la milito, la 1-an de januaro 1918, ekzistis 25 000 kooperativaj societoj, 150 % pli ol la tuta nombro de kooperativoj en ĉiuj aliaj landoj de la mondo; ili havis proksimume 9 milionojn da membroj kaj ilia spezo en 1917 atingis 6 ĝis 7 miliardojn.

Sed la kresko de la kooperativismo ne ŝanĝis ĝian socian konsiston. Ĝi restis esence burĝa, kiel antaŭe, kaj se la sinteno de la provincaj kooperativaj kongresoj (antaŭ la Februara Revolucio ne ekzistis nacia kooperativa kongreso) fariĝis pli kaj pli klara kaj radikala el politika vidpunkto, la kaŭzo de tio devas esti serĉata en la malkontento, kiu tiam ekkaptis la publikon, kaj precipe la malgranda kaj meza burĝaro, kiu estis profunde trafita de la sekvoj de la carista milito kaj kies okuloj ankoraŭ ne ekvidis sian novan malamikon, la proletaron.

II

La situacio radikale ŝanĝiĝis post la Februara Revolucio.

La proletaro, reprezentata de la Bolŝevika Partio, klare kontraŭis la Provizoran Registaron, kiu eliris el la burĝaro, per siaj revoluciaj taktikoj kaj komunista programo.

Kaj tiel komenciĝis senĉesa lukto, en kiu neniu socia organizo povis resti neŭtrala. La kooperativa movado devis elekti inter la du partioj. Kaj tiu elekto evidente ne estis malfacila por la gvidantoj de la kooperativa movado, rekrutitaj kiel ili estis tiutempe. Ili flankiĝis al la registaro de Kerenskoj kaj eĉ formis la ekstreman dekstran flugilon de la fortoj, sur kiuj Kerenskoj apogis sin.

Tio klare evidentiĝis ĉe la Eksterordinaraj Ĝeneralaj Kongresoj de la Kooperativa Movado la 11-an ĝis la 13-an de septembro kaj la 4-an ĝis la 6-an de oktobro 1917. La unua kongreso estis speciale kunvokita antaŭ la Demokratia Konferenco, kiu okazis en Peterburgo dum la dua duono de septembro. Ĝi kunigis la suprajn burĝajn tavolojn de la kooperativa movado kaj instrukciis siajn delegitojn agi kiel neripareblaj kontraŭuloj de la proletara partio ĉe la Demokratia Konferenco kaj fari ĉion eblan por certigi, ke la kontraŭsovetia koalicio restu ĉe la potenco.

Sukcese akirinte, kun la subteno de la Menŝevikoj kaj Socialrevoluciuloj, la akcepton por la daŭrigo de la registaro de Kerenjskij kaj la kunvokon de parlamento, la kooperativistoj denove kunvenis kun la celo ellabori planon por la kampanjo de la elekto al la Konstitucia Asembleo, por ludi en tiu la saman rolon, kiun ili ludis ĉe la Demokratia Konferenco.

La kooperativa movado ne estis la sola centro de opozicio al la Komunistoj: la Unua Kongreso de Laboristaj Kooperativoj, kiu kunvenis en aŭgusto 1917, estis, kiel la Kongreso de Publikaj Kooperativoj, dominita de la Menŝevikoj kaj defendis la sendependecon de kooperativoj de ĉiuj formoj de potenco, inkluzive, se necese, la potencon de la Sovetoj.

III

La Oktobra Revolucio alportis al potenco la partion de la proletaro, kontraŭ kiu la kooperantoj tiel furioze batalis.

Kiuj rilatoj devus esti establitaj inter la venkintoj kaj la venkitaj? Sendepende de niaj vidpunktoj pri la organizado de distribuado en evoluinta komunista socio, ni komunistoj komprenis, ke la socialisma konstruado de la socio povus baziĝi nur sur la formoj kreitaj de la evoluo de la antaŭa reĝimo, t.e. kapitalismo.

En la kampo de produktado, ni kompreneble ne detruas fabrikojn kaj entreprenojn, nek grandajn industriajn grupojn, sed ni simple deklaras ilin la komunan posedaĵon de la socio kaj ŝanĝas ilian administran manieron. Simile, en la kampo de distribuado, ni devis konstrui niajn distribuajn sistemojn surbaze de la malnovaj privatkomercaj sistemoj aŭ uzi la konsumantajn kooperativojn, kiuj jam fariĝis forto.

En politiko oni ne povas gvidiĝi per sento; tial, malgraŭ la malamikeco, kiu ekestis inter ni kaj la supraj eŝelonoj de la kooperativa movado, ni ne hezitis preferi la kooperativan aparataron al tiu de la privata komerco. Bedaŭrinde, la sinteno de la kooperativistoj ne kongruis kun la nia. Ili ne volis akcepti la fakton de la laborista revolucio. Espere ke la triumfo de la bolŝevikoj estus mallongdaŭra kaj atendante nian falon ĉiutage, ili kontribuis laŭeble al la perturbo de industrio kaj provizoj kaj sin detenis de intertraktadoj kun la registaro. Ĉio, kio restis al ni fari, estis organizi, apud kooperado kaj privata komerco, nian propran distribuosistemon kaj sovetajn butikojn.

Sed farante tion, ni neniam ĉesis esperi pri ŝanĝo de sinteno de la kooperativanoj, tio estas, ilian pretecon eniri en intertraktadojn. Nia atendado pravis, kiam la kooperativanoj komprenis, kune kun ĉiuj aliaj, ke la daŭro de la soveta potenco estos mezurata ne per tagoj aŭ eĉ semajnoj, sed per monatoj.

La unua interkonsento inter la soveta registaro kaj la kooperativoj estis atingita en aprilo 1918. Estis grave por ni, ke la kooperativoj ĉesu esti malstrikta grupiĝo de relative malgranda nombro da individuoj. Ni volis atingi ke ĝi ampleksis La tutan loĝantaron de Sovet-Rusio kaj tiel igis la ekziston de aliaj distribuadkorpoj nenecesaj. La dua tasko, kiun ni asignis al kunlaboro, estis realigi la esencajn punktojn de nia provizopolitiko. Sed ambaŭ ĉi tiuj du kondiĉoj ŝajnis neakcepteblaj por la kunlaborantoj. Tial la dekreto de la 12-a de aprilo estis nur kompromiso. Anstataŭ la deviga alligiteco de la tuta loĝantaro al la kunlaboroj, la dekreto nur kondiĉis, ke la kooperativoj servos, ne nur siajn membrojn, sed la tutan loĝantaron. La distingo inter la membroj, majstroj de la kooperativoj, kaj la ne-membroj, kiuj havas nenion farendaĵo kun la administrado de ĉi-lasta, daŭre ekzistas. La dekreto limigas sin al donado de membrecaj instalaĵoj (la membrecimposto estas malaltigita por la malriĉuloj al 50 kopekoj) kaj provizas gratifikojn por kooperativoj, kiuj sukcesis kunvenigi, kiel membroj, ĉiujn loĝantojn de sia radiuso. Por plifortigi la situacion de kooperativoj en la batalo kontraŭ privata komerco, ĝi estas submetata al imposto egala al 5% de spezo, imposto de kiu kooperativoj estas esceptitaj. La dekreto malpermesas la elekton de unuagradaj kooperativoj same kiel grupoj de kooperativaj socioj, komercistoj kaj direktoroj de privataj komercaj entreprenoj al la estraroj de direktoroj; ilia superrego en tiuj konsilioj metis kunlaboron sub la influon de la burĝa partio ĝis tiam.

La dekreto efektive faras ankoraŭ alian restrikton; ĝi deklaras la laŭleĝajn provizaĵojn de La potenco de La Sovetianoj koncerne la konstitucion de akcioj kaj la distribuadon de bazaj bezonoj devigaj por kooperativaj organizoj kiel Por La Sovetiaj organoj kaj privataj komercistoj (tio estas koncesio de la kooperativoj al la potenco de La Sovetianoj). Aliflanke, ĝi establas la reprezentadon de kunlaboro en la organoj de provizo, naciaj kaj regionaj, dum reciprokeco ne estas koncedita al la organoj de potenco de La Sovetianoj rilate al kunlaboro.

Tiel, post la 12-a de aprilo 1918, la kunlaboro daŭre estas sendependa korpo, paralela al la organoj de la ŝtato kaj kiu eniras kun la potenco nur en provizoraj kontraktaj rilatoj. Kaj, tre karakterize, ĉi tiu kontrakto, kiu atingas tiom malgrandan mezuron niajn celojn en la kampo de kunlaboro, konsistigis niaflanke, ne nur por ĝenerala publika kunlaboro, pure burĝa, sed ankaŭ por tiel nomata laborista kunlaboro, la maksimumaj eblaj koncesioj. Estas en tiu senco ke la 2-a Eksterordinara Ĝenerala Kongreso de kunlaboro de laboristoj (komenco de aprilo 1918) estis prononcita sufiĉe klare.

La posta ago de La Potenco de La Sovetianoj rilate al kunlaboro estis la dekreto de la 8-a de aŭgusto 1918, pri la interŝanĝo de varoj.

Ĉi tiu dekreto konfidas la kunlaboron kun la provizo de fabrikitaj produktoj al la kampara loĝantaro, kiu transdonos la pluson de iliaj cerealoj al La Ŝtato, reprezentita en ĉi tiu kazo de ĝiaj provizaj korpoj. Evidente, kunlaboro ne povis plenumi ĉi tiun rolon de la komenco, unue pro la grando de ĉi tiu tasko, kaj precipe ĉar la gvidantoj de kunlaboro estis fremdaj al la klasa principo, kiu estas ĉe la bazo de la dekreto pri interŝanĝo de varoj.

La etburĝaro, tio estas la kunlaborantoj, neniel konfesis, ke necesas distribui la ŝtofojn, la alumetojn, la feron ktp. inter la kamparanoj, ne proporcie al la kvanto de cerealoj transdonitaj de ili, sed laŭ iliaj bezonoj kaj doni pli al la malriĉuloj, eĉ se ili tute ne transdonis iujn cerealojn, dum nenio devus esti donita al la riĉa kamparano, kiu kaŝas grandan kvanton da fabrikitaj produktoj akiritaj de li antaŭe.

Estu kiel ajn, la kooperativoj provizis la kamparon per fabrikitaj aĵoj kaj distribuante ĉi tiujn varojn, kvankam ili deviis de la dekreto, ili faris utilan laboron por Soveta Rusio. La premo farita de la amasoj, kiuj konsistigas la pli malaltajn tavolojn de kunlaboro, sur la supraj tavoloj de ĝi devigis ĉi-lastan fari koncedojn kaj la 2-an de novembro jam eblis fari grandan paŝon antaŭen en la vojo de proksimiĝo kun kunlaboro.

Estas vere, ke la nova dekreto ankoraŭ ne provizas la devigan aliĝon de la tuta loĝantaro al kunlaboro, sed ĝi devigas ĉiun konsumanton registriĝi ĉe Sovetia aŭ kunlabora distribucentro; nun, se ni konsideras, ke en la plej multaj vilaĝoj en Rusio ne estis Sovetiaj butikoj, ĉi tiu artikolo de la dekreto estas ekvivalenta por la granda plimulto de la loĝantaro al deviga aliĝo al kunlaboro.

La Dekreto enhavas serion da artikoloj certigantaj la eblecon de kunlaboro por vasta pluevoluigo. Ĝi aperas aparte ke la deponejoj kaj butikoj de la kooperativoj estas inkluditaj en la ĝenerala reto de distribuopunktoj kaj ke la komisariato de provizo provizas tiujn deponejojn kaj butikojn per varoj kaj manĝaĵoj sur la sama bazo kiel La Sovetiaj butikoj kaj finfine ke la butikoj kaj deponejoj de la kooperativoj povas nek esti ŝtatigitaj nek municipigitaj. La samaj, kiuj estis municipigitaj antaŭ la publikigo de la dekreto, kontraŭe al la spirito kaj la letero de la antaŭaj dekretoj devas esti restarigitaj al sia antaŭa situacio.

Ĉiuj supre menciitaj dekretoj kondukis al la ekspansio de la agado de kunlaboro kaj igis ĝin grava kaj nemalhavebla branĉo de la laboro de socialisma konstruado.

Tamen, tiu nova situacio ne povis venki la malamikajn dispoziciojn de la supraj tavoloj. Montrante (ekstere) kompletan lojalecon, ili daŭre rezistis pasive al la kompanioj de potenco. Respondante tiam al la alvoko de La Komunista Partio, la laboristoj entreprenis la konkeron de kunlaboro de interne. Granda nombro da organizaj aktivuloj, en la ĉefurboj same kiel en la provincoj, komencis kunlaboran laboron (unue sekvante la linion de malplej rezisto, t.e. komencante kun la kunlaboro de laboristoj) kaj konkeris, ĉe la novaj elektoj, la plimulton de la plej gravaj laboristkooperativaj centroj, tiel multe tiel ke ĉe la 3-a kongreso de la kunlaboro de laboristoj (decembro 1918), ili kaŭzis decidan malvenkon al La Menŝevikoj kiuj daŭre regis en tiu tempo en la kunlaboro de laboristoj. La morala centro de la kunlaboro de la laboristoj, La Ĝenerala Konsilio de La Kunlaboro de La Laboristoj, fariĝis komunista.

De tiu momento, ni povis labori pri la organizo de kunlaboro agante sur ĝi de du flankoj, de supre, per dekretoj, de malsupre alportante la amasojn da laboristoj de la grandurboj kaj la kamparo en la kooperativojn kaj, de interne, antaŭenigante la eniron kaj uzante la influon de la kooperativoj de la laboristoj en la lokaj grupoj de kooperativoj kaj En La Centra Unio de kooperativoj kie ili traktis la politikon skizitan fare de La Konsilio de Kunlaboro de Laboristoj.

La lasta bato estis donita al la opozicio de la Supera Konsilio de La Popola Ekonomio, kiu tiutempe havis la direkton de kunlaboro. Dekreto adoptita de Tiu Konsilio malplenigis la estrarojn de kunlaboro de ĉiuj elementoj, kiuj, laŭ la klaso, al kiu ili apartenis, estis malamikaj al la laboristoj kaj al la laborantaj kamparanoj.

Aldone al la limigoj formulitaj de la dekreto de la 12-a de aprilo, la nova dekreto senigas la rajton de voĉdonrajto, aktiva kaj pasiva, en kooperativoj, ĉiuj, kiuj dungas salajrajn laboristojn por la celo de lukro, tiuj, kies ĉefaj rimedoj de ekzisto estas enspezo krom tiu de ilia laboro aŭ posedaĵo krom tiu devenanta de ilia laboro, ĉiuj iamaj komercistoj, kiuj likvidis dum malpli ol tri jaroj, ministroj de adorado, kiuj ne atestis ĝis nun pri sincera aliĝo al la renovigo de la kunlabora laboro, monaĥoj, iamaj policanoj, ktp.

La sekva Ago de Sovetia kooperativa leĝaro estis la dekreto de La 20-a de Marto 1919 pri konsumantaj municipoj.

Jen la plena teksto de la komenco de ĉi tiu dekreto :

La malfacila situacio, en kiu troviĝas la provizo, postulas urĝajn rimedojn por savi la landon de malsato kaj ankaŭ striktan ekonomion de la fortoj kaj signifas, ke ĉi tiu provizo postulas. Por atingi ĉi tiun celon, necesas, ke la kampo de distribuo estu provizita per ununura aparato. Ĉi tiu mezuro estas des pli imperativa kaj urĝa, ĉar ĉiuj distribuaj korpoj (dividitaj ĉefe en 3 grupojn: provizaj korpoj, kunlaboro de laboristoj kaj ĝeneralaj publikaj kooperativoj) ricevas la plej grandan parton de la produktoj de ununura fonto kaj ĉar frotado inter ĉi tiuj grupoj jam fariĝis praktike malhelpo, kiu devas esti forigita.

La kuniĝo de la ekzistantaj distribuaj korpoj devas esti efektivigita sen detrui aŭ malakcepti la ĉefan aparaton de regula amasa distribuo, tio estas kunlaboro, kiu estas la sola aparato, kreita, ĝi estas vera, de la kapitalisma reĝimo, sed testita de evoluo de pluraj jaroj kaj ankaŭ de praktika sperto. La malnova aparato, kiu supozeble servas kiel bazo por la nova, devas esti konservita, disvolvita kaj perfektigita.

Kiel videblas el ĉi tiu citaĵo, la apero de ĉi tiu dekreto estis akcelita de la akra krizo de la provizo. Strebante enkonduki la maksimuman organizon kaj ekonomion de fortoj en la laboro de distribuo, ni volis povi dungi eĉ pli grandan nombron da aktivuloj en la provizo kaj konstitucio de grenstokoj.

Sed la nova dekreto mem kompletigas nur la unuajn kaj ĝi plene konformas al la principaj deklaroj definitive fiksitaj en la programo adoptita dum la sama monato, ĉe la 8-a kongreso de nia partio.

La dekreto efektive metas ĉe la bazo de ĉiuj distribuaj korpoj, ne la aparato de privata komerco aŭ La Sovetiaj butikoj, sed kunlaboro.

Li donas al li, ne nur, la tutan laboron de la distribuo sed ankaŭ la aparatojn (butikoj, deponejoj, bakejoj) kreitajn de la lokaj provizkomisionoj. Tamen, farante tion, li devis malhelpi la suprajn tavolojn de kunlaboro povi uzi la grandegan forton tiel akiritan de la kooperativoj por batali kontraŭ La potenco De La Sovetianoj ; kaj li devis certigi, ke la transdono al la kooperativoj de la tuta laboro de distribuo kontribuos al la plibonigo de ĉi tiu laboro de distribuo, tio estas al la plibonigo de la provizo de laboristoj kaj kamparanoj, kiuj suferas malsaton en la nordaj provincoj, kaj ankaŭ al la justa distribuado de la produktoj de urba industrio inter ĉiuj laboristoj ; li devis mallongigi ĉiujn provojn de la kunlaborantoj provi, malorganizante la provizojn konfiditajn al ili, provoki la malkontenton de la amasoj por direkti ĝin kontraŭ la potenco de La Sovetianoj: por tio estis esence daŭrigi samtempe al radikala modifo de la karaktero de la malnova kunlaboro. La mezuroj antaŭviditaj de La Dekreto certigas ĉi tiun necesan modifon. Efektive, ili alportas en la vicojn de la membroj de la sola kooperativo, kiu restas en ĉiu urbo, en ĉiu kampara regiono, la tutan loĝantaron, inkluzive de la plej malriĉaj tavoloj kaj forigas ĉiajn kontribuojn, la ĉefan obstaklon al la eniro de ĉi tiuj malriĉaj tavoloj en kooperativojn. Provizore, atendante la elekton de novaj estraroj de direktoroj, kiuj reflektos la opiniojn kaj aspirojn, en ĉi tiu kampo, de la grandaj amasoj da laboristoj aliĝantaj al la granda plimulto de nia partio, la reprezentantoj de la akiraj korpoj eniras la estrarojn de direktoroj de kooperativaj organizoj, kun ĉiuj rajtoj de membroj de ĉi tiuj estraroj, kun la celo kontroli kaj direkti la kooperativan laboron. Similaj reprezentantoj de La Centra Potenco de La Sovetianoj kaj de La kunlaboro De La Unuiĝintaj Laboristoj ankaŭ estas enkondukitaj en la regantan Centron de Kunlaboro, t.e., Al la Centra Unio de Kooperativoj.

Nuntempe, La tuta Rusujo prepariĝas por la elektoj de la ĉefaj korpoj de kunlaboro, kaj post du monatoj aŭ du monatoj kaj duono la reorganizado de rusa Kunlaboro estos farita interkonsento.

IV

Niaj kontraŭuloj En Rusio kaj precipe eksterlande akuzis Kaj akuzis Sovetrusion (kaj akuzas nin, komunistojn aparte), pri detruado de kunlaboro; en la gazetoj de kunlaboro mem, oni parolas pri niaj persekutoj kontraŭ ĉi-lasta.

Malgranda kalumnio, pura invento neita de la vivo mem! Jen kion mi montros konklude, rilatante al iuj statistikaj datumoj. Jam estis indikite supre, ke la 1-an de januaro 1918 la nombro de konsumantaj kooperativaj socioj en Rusio sumiĝis al 25 000. En septembro 1919, jaron kaj duonon poste, ilia nombro sumiĝis (laŭ nekompletaj informoj) al 50.000 kun kelkaj filioj egalaj al 17 aŭ 18 milionoj (kvankam la dekreto pri deviga aliĝo de la tuta loĝantaro ankoraŭ ne estis aplikita), tio estas, ke ĝi duobliĝis sub La potenco de La Sovetianoj.

La spezo de la kunlaboro pliiĝis en eĉ pli granda proporcio. Mi ne havas la ciferojn por 1919 je mia dispono kaj mi devas limigi min kompari la ciferojn por 1917 kaj 1918. Antaŭ 1917, la spezo de kunlaboro sumiĝis, en rubloj, al 6-7 miliardoj. En 1918, ĝi estis de 12 ĝis 15 miliardoj.

Eĉ pli okulfrapaj estas la datumoj rilataj al la akira laboro de La Centra Unio; krome, ili estas multe pli kompletaj kaj precizaj. En 1917, 6,000 varvagonoj trapasis La Centran Union; en 1918, ĉi tiu cifero jam sumiĝis al 32,000 vagonoj, pli ol kvinoble, kio estas klarigita per la fakto, ke La Centra Unio fariĝis unu el la ĉefaj provizantoj de La Sovetiaj provizkorpoj.

Tial, kunlaboro ne estis persekutita aŭ, eĉ pli, detruita, sed, male, ĝi akiris grandegan evoluon, kiun ĝi ne povis atingi nek sub Carismo nek sub La registaro De Kerenskij.

Ĉi tiuj faktoj sendube ne malhelpis malgrandan nombron da kunlaborantoj, nome La Menŝevikoj, la dekstrulaj socialrevoluciuloj kaj eĉ pli moderaj socialistoj kiel Prokopoviĉ kaj Kouskova, entrepreni kampanjon kontraŭ la dekreto de La 20-a de Marto. Sed ilia furioza agitado ne renkontis eĥon en la grandaj amasoj de konsumantoj.

Nun tiu, kiu komencas senti sin la mastro, kunlabore, ĝi ne plu estas la antaŭa privilegia membro, kiu iam pagis sian parton kiel asociito kaj kutimas ricevi pli da produktoj de “sia” kooperativo ol la aliaj, sed la amaso da laboristoj kaj kamparanoj. Neniu el ili ne plu povas krei privilegian situacion por si mem, nek serĉi apartigi sin de la najbaro. Ĉiuj nun devas pensi, ne plu pri manieroj akiri la plej bonan pecon (kio eblas nur por privilegiita malplimulto) sed pri manieroj plibonigi la situacion por ĉiuj.

Ĉi tiu nova majstro de kunlaboro (la komunista proleto kaj la kamparano, kiu batalas kun la laboristo kontraŭ la interna kaj ekstera malamiko de sia klaso) perfekte komprenas nian dekreton pri kunlaboro; li sentas ĝin proksima al siaj interesoj kaj tial la lukto entreprenita de la iamaj gvidantoj de kunlaboro ne trovis eĥon kun li kaj finiĝis.

Tiel, kunlaboro, kiu komence estis la unio, vigligita de malamikaj sentoj al ni, precipe burĝaj grupoj de la loĝantaro, post periodo de provizora neŭtraleco, transformiĝas en niaj okuloj kaj jam grandparte transformiĝis en Sovetian organizon, kiu dividas nian vidmanieron, kiu vidas siajn malamikojn kaj siajn amikojn kie ni vidas ilin mem kaj kiu kunlaboras kun ni ĉiutage en la konstruado de la nova socio.

Ĝi devis esti kaj estis tiel, ĉar organizo de amasoj da laboristoj ne povas resti delonge fremda al la ĝenerala movado de la proletaro batalanta por la konkero de ĝiaj rajtoj.

1921

La Plenumkomitato de la Komunista Internacio, konsente kun la Internacia Sekretariejo por Komunista Propagando inter Virinoj, decidis kunvoki la duan internacian konferencon de komunistaj virinoj.

La celo de ĉi tiu konferenco estas:

a. intensigi komunistan propagandon inter la virina proletaro tutmonde;

b. difini la plej bonajn metodojn uzotajn por ĉi tiu celo;

c. por komprenigi al la virina proletaro, tiel kruele trafita de senlaboreco kaj ekonomia malordo rezultantaj el la kapitalisma sistemo kaj la imperiisma milito, ke nur la diktaturo de la proletaro povas konduki la homaron al komunismo, kie ĝi trovos finon al sia tuta suferado;

d. krei centron por la tutmonda komunista virina movado, kiu inspiriĝos el la agadmetodoj de la Rusa Komunista Partio, kies sukceso inter virinoj estis tiel granda, ke, krom ĝiaj membroj, 400 000 senpartiaj virinaj laboristinoj kaj kamparaninoj kuniĝis ĉirkaŭ niaj komunistaj sekcioj. Ĉi tiu rezulto estis atingita danke al la laboro de specialaj virinaj propagandaj sekcioj starigitaj en ĉiu partia komitato.

La unua internacia konferenco de komunistaj virinoj, okazinta en Moskvo pasintan julion, samtempe kun la Dua Kongreso de la Tria Internacio, povis nur meti la komencajn fundamentojn por la laboro, kiu atendis antaŭe. Fakte, la komunista virina organizo estis malproksima de atingi la amplekson, kiun ĝi poste akiris. En la plej multaj landoj, ĝi estis reprezentata nur de malgrandaj grupoj kun limigita influo. Tamen estas tute klare, ke el ĉiuj politikaj partioj, la Komunista Partio estas la sola, de kiu virinoj povas atendi sinceran kaj kompletan subtenon en la lukto por sia emancipiĝo. La virina movado do disvolviĝos nur tiom, kiom la Komunista Partio vastigos siajn proprajn agadojn.

Kvankam ĉi tiu vero estas elementa, ĝin ankoraŭ ne komprenas ĉiuj virinoj. Iuj el niaj fratinoj restas en la vicoj de burĝa feminismo aŭ de dekstraj socialistoj, kiuj restis en la Dua Internacio. Ĉefe tio estas ĉar la Internacia Sekretariejo por Komunista Propagando inter Virinoj, kies principa kreo estis decidita ĉe la konferenco de julio 1920, nur ekfunkciis efike pasintan novembron kaj, ĝis nun, ĝia agado, malhelpita de diversaj kaŭzoj, ne povis mobilizi la tutan necesan energion. Unu el la ĉefaj obstakloj al nia internacia agado estas la plilongigo de la blokado de Rusio kaj eĉ Germanio fare de la Okcidentaj potencoj, kio malfaciligis kaj ofte preskaŭ neebligis la rilatojn.

Je la sojlo de nia dua konferenco, la cirkonstancoj feliĉe estas multe pli favoraj.

Ni havas bone organizitajn komunistajn partiojn en la ĉefaj okcidentaj landoj, kaj ilia graveco konstante kreskas. Ili jam komencis sian laboron inter virinoj. Ni atestas la floradon de novaj virinaj organizoj. La kreskanta forto de la Internacio rompis la blokadan reton ĉirkaŭ Rusio, kaj la pactraktatoj lastatempe subskribitaj kun diversaj potencoj donas al ni komunikilojn, kiuj iom post iom disvastiĝas tra la tuta mondo. Aliflanke, la heroismo de la Ruĝa Armeo venkis la atakojn kontraŭ Sovet-Rusio, kaj la ekonomiaj kaj sociaj problemoj, kiuj restis nerompitaj dum la milito, nun aperas kun sia tuta urĝeco. La konsolidado kaj evoluo de sovetiaj institucioj en Rusio postulas pli ol iam ajn la fratan subtenon de la tuta internacia proletaro, kaj tion devas profunde kompreni virinoj, kiuj estas la ĉefaj viktimoj de kapitalisma ekspluatado. La rezultoj de komunista propagando en la Oriento estas ne malpli kuraĝigaj. Ĉie, ĉi tiuj popoloj, kurbigitaj sub jarcentoj da subpremo pligravigita de moderna kapitalisma ekspluatado, turniĝas al Sovetunio, en kiu ili metas ĉiujn siajn esperojn. Kaj tiu ĉi movado estas tiel forta, ke eĉ islamaj virinoj, kiuj dum tiom longa tempo estis ekskluditaj el la tuta socia vivo, partoprenas en ĝi, kiel demonstris la lastatempa kongreso de orientaj virinoj okazinta en Moskvo komence de ĉi tiu monato. Ĉiuj ĉi cirkonstancoj do donas kialon esperi, ke la Dua Internacia Virina Konferenco, kiu kunvenos en Moskvo kelkajn tagojn antaŭ la Tria Kongreso de la Komunista Internacio, estos pli vaste partoprenata ol la unua, ke ĝia laboro estos pli grava kaj ĝiaj decidoj pli efikaj, kaj ke ĝi finfine enkondukos fruktodonan epokon de agado en propagando kaj organizado, kiu multe kontribuos al la definitiva triumfo de Komunismo.

la 2-a de marto 1919

Laŭ mandato de la Centra Komitato de la Rusa Komunista Partio, mi ĉi-pere malfermas la Unuan Internacian Kongreson. Unue, mi petas vin stari honore al la memoro de la plej elstaraj reprezentantoj de la Tria Internacio, Karl Liebknecht kaj Roza Luxemburg.

Kamaradoj, nia Kongreso havas grandan gravecon en la mondhistorio. Ĝi montras la bankroton de ĉiuj iluzioj pri burĝa demokratio. Civita milito fariĝis realaĵo, ne nur en Rusio, sed ankaŭ en la plej evoluintaj kapitalismaj landoj, kiel Germanio.

La burĝaro teruriĝas pro la kreskanta proletaria revolucia movado. Tio estas komprenebla, ĉar la tuta kurso de la eventoj ekde la fino de la imperiisma milito neeviteble plifortigas la revolucionan movadon de la proletaro, kaj la internacia tutmonda revolucio komenciĝas kaj kreskas en ĉiuj landoj.

La popolo konscias pri la grandeco kaj graveco de ĉi tiu lukto. Estis necese trovi praktikan formon, kiu ebligus al la proletaro ekzerci sian dominadon. Tiu formo estas la soveta reĝimo kun la diktaturo de la proletaro. La diktaturo de la proletaro: tiuj vortoj estis “latinaj” por la amasoj ĝis nun. Nun, danke al la soveta sistemo, ĉi tiu latinaĵo estis tradukita en ĉiujn modernajn lingvojn; la amasoj trovis la praktikan formon de diktaturo. Ĝi fariĝis komprenebla por la vastaj amasoj da laboristoj danke al la potenco de la sovetoj en Rusio, la Spartakistoj en Germanio, kaj similaj organizoj en aliaj landoj, kiel la Komitatoj de Laborfederaciaj Delegitoj en Anglio. Ĉio ĉi pruvas, ke la revolucia formo de la proletaria diktaturo estas trovita kaj ke la proletaro estas en la procezo de ekzerci sian faktan regadon.

Kamaradoj! Mi opinias, ke post la eventoj en Rusio, post la januara batalado en Germanio, estas aparte grave rimarki, ke la nova formo de la proletara movado manifestiĝas kaj progresas ankaŭ en aliaj landoj. Hodiaŭ mi legis en angla kontraŭsocialisma gazeto telegramon, kiu anoncis, ke la angla registaro ricevis la Soveton de Laboristaj Delegitoj el Birmingham kaj promesis rekoni la sovetojn kiel ekonomiajn organizojn. La soveta sistemo triumfis ne nur en malprogresinta Rusio, sed ankaŭ en la plej civilizita lando de Eŭropo : Germanio, kaj en la plej malnova kapitalisma lando : Anglio.

La burĝaro povas subpremi; ĝi povas murdi milojn da pliaj laboristoj – sed la venko estas nia, la venko de la tutmonda komunista revolucio estas certigita.

Kamaradoj! Mi kore bonvenigas vin nome de nia Centra Komitato.

1929

Konsiderinte la decidon de la plenkunsido de la 23-a de aprilo de la Centra Komitato kaj la Centra Kontrola Komisiono de la Komunista Partio de Sovetunio pri la forigo de Kamarado Buĥarin el liaj funkcioj en la Komintern, la plenkunsido de la Plenumkomitato de la Komintern konstatas la jenon:

Jam antaŭ la Sesa Monda Kongreso de la Komintern, Buĥarin esprimis malsamajn opiniojn pri la ĝenerala linio de la Komunista Partio de Usono. Tiuj malsamaj opinioj kristaliĝis dum la lukto, kiun Buĥarin kaj liaj sekvantoj kondukis kontraŭ la partia politiko, kaj fariĝis la platformo por la dekstra devio.

Konforme al la taskoj de la socialisma rekonstruado de la nacia ekonomio de Usono kaj orientita al la industrialigo de la lando, la Komunista Partio de Usono lanĉis venkan ofensivon kontraŭ kapitalismaj elementoj, gvidante intensan batalon kontraŭ la kulakoj per mobilizado de la malriĉaj kamparanoj, starigante novajn formojn de alianco, kiel la industria alianco de la proletaro kun la amasoj de malriĉaj kaj mezaj kamparanoj, kaj radikale ŝanĝante la evoluon de socialistaj ekonomiaj formoj en la plej malprogresinta sektoro de la nacia ekonomio, agrikulturo. La efektivigo de ĉi tiu politiko de intensa ofensivo kontraŭ la kapitalismaj elementoj kaj ilia elimino per la ĉiam kreskanta amasa kolektivigo de kamparanaj bienoj, la grandega skalo de la konstruado de ŝtataj bienoj, la kreskanta organizado de traktora kaj maŝina centroj, ktp., neeviteble kondukis al intensiĝo de la klasbatalo en la donita fazo; Tio rezultigis ĉiam pli fortajn provojn de kapitalismaj elementoj rezisti la socialisman ofensivon kaj kreskantan heziton inter la malgranda burĝaro. Kontraŭ tiu politiko de la Komunista Partio de Usono, la dekstra devio, kiun Buĥarin adoptis, proponis alian linion: forlaso de la ofensivo kontraŭ kapitalismaj elementoj, neado de la bezono intensigi la lukton kontraŭ la kulakoj, kaj malfortigo de la socialistaj konstruformoj, kio fakte egalis al kapitulaco al kapitalismaj elementoj. Kontraŭ la linio de la Komunista Partio de Sovetunio, Buĥarin glitis en liberalan interpreton de la NEP: li subtenis doni liberan regon al komerco, kio kondukis al la libera evoluo de kapitalismaj elementoj en la lando, rezignante pri premo al la kulakoj kiuj spekulaciis pri tritiko, neante la bezonon de individua impostado de la kulakoj malgraŭ la politiko de klasa kunlaboro kun kapitalismaj elementoj, ktp. Ĉio ĉi signifas, ke Buĥarin fakte transiris al politiko de klasa kunlaboro kun kapitalismaj elementoj, anstataŭigante la klasbatalon de la proletaro kontraŭ la kulakoj per politiko de “integri la kulakojn en socialismon”.

Ĉi tiu erara linio de Buĥarin estas proksime ligita al la orientiĝo, kiun li subtenas, konsistanta en malfortigo de la rapida ritmo de industria evoluo de la lando, atingita de la partio. Dum la Komunista Partio de Usono firme sekvas la linion de kreskanta industriigo de la lando, kiu estas la bazo por la sukceso de la socialisma konstruado, Buĥarin kaj liaj sekvantoj kapitulacias antaŭ malfacilaĵoj, cedante la poziciojn de la proletaro pri ĉi tiu esenca demando de socialisma konstruado, tiel reflektante la premon, kiun la malgrandburĝa elemento exerciĝas sur certajn partojn de la partio. Dum la Komunista Partio de Sovetunio marŝas ĉe la kapo de la laborista klaso, kiu konstruas socialismon kun kreskanta entuziasmo, kaj ĉiam pli kunigas la vastajn amasojn da laboristoj ĉirkaŭ si, Buĥarin kaj liaj sekvantoj semas malgrandburĝan pesimismon kaj mankon de fido en la fortojn de la laborista klaso, kio devas esti eliminita por certigi la sukceson de la socialisma konstruado.

Fine, en sia takso de la situacio ene de la Komunista Partio de Usono kaj ĝiaj gvidmetodoj, Buĥarin kaj lia grupo nur ripetas la lecionojn de Trotskij. En tempo kiam la Komunista Partio de Sovetunio, sub la slogano de memkritiko kaj vasta interna demokratio, efektivigas vastan mobilizadon de la amasoj por batali kontraŭ la burokratio kaj purigi siajn proprajn rangojn de degenerintaj elementoj, Buĥarin kaj liaj sekvantoj alvokas al la batalo kontraŭ la burokratio, dum samtempe ili parolas kontraŭ rekonstruado sub la egido de la partio, de la tuta laboro de la partiaj organizaĵoj, sindikatoj, kooperativoj kaj la soveta aparato surbaze de novaj formoj celantaj per ĉiuj rimedoj plifortigi la ligon kun la amasoj, tiel reflektante la mensostaton de la burokrataj kaj fosiliiĝintaj elementoj, kiuj rezistas la partian linion.

La eraroj de kamarado Buĥarin en internacia politiko: Subtaksi la socialisman ofensivon faritan de la Komunista Partio de Usono kiel faktoron subfosantan kapitalisman stabiliĝon, Buĥarin, kune kun Humbert-Droz, Serra, Ewert kaj aliaj starigis politikan kaj ideologian bazon por la politiko de la dekstraj elementoj en la Komintern. Kontraŭe al la linio de la Komintern, kaj precipe al la decidoj de la Sesa Kongreso, Buĥarin ĉiam pli profundiĝis en oportunismon, neante la kreskantan subfosadon de la kapitalisma stabiligo. Tio neeviteble kondukis al neado de la kresko de nova altiĝo en la revolucia movado. La pozicio de kamarado Buĥarin baziĝis sur lia kontraŭmarksisma “teorio” pri la mildigo de la internaj kontraŭdiroj de kapitalismo, kiun li provis akceptebligi parolante pri la konservado de kapitalisma anarkio ekskluzive sur la mondmerkato. Tia “teorio”, kiu servas kiel la ideologia bazo por ĉiuj dekstraj elementoj en la KI, estas refutita de la tuta evoluo de kapitalismo kaj estas, esence, kapitulaco al reformisma ideologio (la teorio de Hilferding pri la “sanitarigo de kapitalismo”).

La artikolo de Buĥarin titolita “La Teorio de Organizita Ekonomia Malorganizo” (Pravda, la 30-an de junio) montras, ke li ne nur rezignis pri sia kontraŭmarksisma “teorio” pri la mildigo de la internaj kontraŭdiroj de kapitalismo, sed ke li eĉ pli persistas en siaj eraroj.

Sekve, estas tute klare, ke la brua plendo de Buĥarin kaj liaj sekvantoj pri la “disintegriĝo” de la Komintern estas artifiko por subteni la dekstrajn elementojn. Tamen la lukto kontraŭ ĉi tiuj elementoj estis kaj restas la centra problemo de la KI. Buĥarin kaj lia grupo faras ĉion eblan por diskreditigi la sanan procezon de purigado de la komunistaj partioj de la socidemokrata elementoj en ili, procezo kiu estas aparte necesa konsiderante la kreskantan revolucionan supreniĝon. Tiamaniere ili malfortigas la batalon de la Komintern kontraŭ la dekstraj renegatoj. Kiel la centro de altirado por ĉiuj dekstraj elementoj en la KI, Buĥarin kaj lia grupo, predikante pesimismon, defetismon kaj mankon de fido je la fortoj de la laborista klaso, kontribuas ne nur al revivigo de ĉiuj kontraŭleninismaj tendencoj, sed ankaŭ al subfosado de la bolŝevika disciplino.

Ĉiuj ĉi oportunismaj hezitadoj de Kamarado Buĥarin kondukis lin provi, sen la scio de la partio, formi senprincipan blokon kun la eks-trotskistoj por batali kontraŭ la Komunista Partio de Usono kaj la Komintern.

Sekve, la plenkunsido de la Plenumkomitato de la Komintern aprobante la decidon de la komuna kunsido de la Centra Komitato kaj la Centra Kontrola Komisiono de la Komunista Partio de Usono forigi Kamaradon Buĥarin de liaj funkcioj en la Komintern, decidis forigi lin de lia posteno kiel membro de la Prezidantaro de la Plenumkomitato de la Komintern.