Difinoj de kelkaj terminoj kaj vortoj, kiujn ni uzas, foje kun ekzemploj, organizoj kaj aŭtoroj de ĉi tiuj difinitaj ideologioj.
Maldekstro kaj dekstro en politiko
La historia origino de ĉi tiu disiĝo estas tradicie konsiderata kiel trovita dum la Franca Revolucio. Dum la debatoj de aŭgusto kaj septembro 1789, la deputitoj favoraj al konservado de la reĝa povo lokigis sin dekstre de la prezidanto de la asembleo kaj tiuj favoraj al limigo de liaj povoj maldekstre de li. Membro de la nobelaro, Louis-Henri-Charles de Gauville, skribis en siaj memuaroj:
“La 29-an [de aŭgusto], ni komencis rekoni unu la alian: tiuj, kiuj estis ligitaj al sia religio kaj al la reĝo, limigis sin dekstre de la prezidanto, por eviti la kriojn, la rimarkojn kaj la maldececojn, kiuj okazis en la kontraŭa parto. »
Tamen, ekzistas pli fruaj spuroj de ĝia ekzisto. Tiel en Anglujo, jam en 1672, la membroj de la Ĉambro de Komunuloj jam sidis dekstre aŭ maldekstre de la reĝo.
Difinoj uzitaj de la ekstrema maldekstro ĝis la ekstrema dekstro :
Ekstrema maldekstra
Revolucia ideologia poziciigo kiu proponas socian projekton kiu neniam estis aplikita, tra la stratoj, la ĝenerala striko kaj la proletara revolucio.
Ekzemploj: Marksismo, Anarkiismo, ktp.
Ekz de partioj : La Socialisma Laborista Partio (PTS) en Argentino aŭ la Liberala Sindikata Unio (en greka: ΕΣΕ – Ελευθεριακή Συνδικαλιστική Ένωση / Eleftheriakí Syndikalistikí Énosi) en Grekio
Maldekstro
Reformisma ideologia poziciigado kiu proponas socian projekton neniam aplikitan per voĉdonado kaj reformo por reguligi kapitalismon.
Ekz de maldekstraj partioj: Podemos en Hispanio, la Verda Partio en Usono, ktp.
Centro-maldekstra
Ideologia pozicio malakceptanta Marksismon aŭ la malakcepton de disvolviĝo aŭ konservantan intervenisman ŝtaton aŭ fortan socialan ŝtaton per aliĝo al ekonomia liberalismo. Proponas reformojn al kapitalismo por “igi ĝin pli justa”
Ekz de centro-maldekstraj partioj: eŭropaj social-liberalaj kaj verdaj partioj, kiel Volt Europa, la Irlanda Laborista Partio, la Luksemburgaj Verduloj,… (Déi Gréng), ktp.
“Centro“
Kun la donitaj difinoj de “la maldekstro” kaj “la dekstro” ni povas konsideri, ke centrismo ne ekzistas: voli efektivigi politikan projekton, kiu neniam entuziasmigis [maldekstron kaj ekstremdekstron] kaj voli konservi sociajn atingojn kaj malhelpi ajnan socian progreson [dekstron] / voli reveni al pasinteco, kiu ekzistis (reala aŭ imagata) [ekstremdekstron], ne eblas.
Partioj pretendantaj esti “centraj” estas en realeco partioj formantaj aliancojn kun centro-dekstraj/dekstrulaj liberalaj partioj. Ne alprenante la etikedon “dekstra” kaj rifuzante ajnan aliancon kun la maldekstraj partioj.
Ekzemploj de tiel nomataj “centristaj” partioj: MoDem en Francio (Demokrata Movado), LC en Svislando (La Centro (germane: Die Mitte (DM); itale: Alleanza del Centro (AdC); romanĉe: Allianza dal Center (AdC)), la LPK (Liberala Partio de Kebekio),…
“Ekstrema centro“
Teoriita de anglo-pakistana esploristo Tariq Ali. (La ekstrema centro: averto), “la ekstrema centro” reprezentas la sindonemon de la elitoj al kapitalismo, adoron por liberalaj ekonomiaj politikoj kaj inklinon al aŭtoritatismo, kiu ofte devenas de sociaj krizoj. La “ekstrema centro” estas radikaligo de liberala kapitalisma demokratio ĝuste ĉar ili eniris ekonomiajn kaj politikajn krizojn. Laŭ la kanada filozofo Alain Deneault, la adjektivo “ekstrema” ne difinas partion maldekstre aŭ dekstre, sed ekstremisman personon en malamikeco al ĉio, kio ne estas en la sama linio kiel ili, kun deziro abolicii la maldekstran-dekstran akson kaj meti ilian diskurson kiel la solan imageblan (ekz: “Mi estas normala“, “Mi tenas la diskurson de vero“, “Mi estas pragmata“, “Ne ekzistas alternativo“, ktp.).
Centro-dekstra
Reformema ideologia pozicio rekomendanta merkatan ekonomion kaj eŭropan integriĝon (Eŭropa Unio, por eŭropaj landoj), dividitan kun la liberala dekstro, kaj malcentralizon
Ekz: Liberalismo, Kristana Demokratio,…
Dekstro
Reformisma ideologia pozicio, kiu proponas konservi la socion kia ĝi estas, samtempe provante malhelpi ajnan socian progreson.
Ekz: Konservativismo, Liberalismo, ktp.
Ekstremdekstra
Revolucia kaj/aŭ reformisma ideologia poziciigo kiu proponas reveni al socioorganizo kiu ekzistis en la pasinteco (reala aŭ imagita).
Ekz: Faŝismo, Naziismo, Monarĥismo kaj Bonapartismo[*]
[*] La ekstremdekstra
1 – La tri konceptoj
La ekstrema dekstro karakteriziĝas per tri konceptoj, kiuj povas distingi ĝin de “tradiciaj dekstraj” organizaĵoj:
- Nativismo: Politika movado kaj ideologio de usona origino. Proponas malakcepton de enmigrado per distingo inter enmigrintoj kaj homoj naskitaj en la teritorio, kelkfoje je la skalo de pluraj generacioj → “Ni estas hejme”
La deziro estus havi pure etnan ŝtaton bazitan sur nacieco, religio kaj/aŭ etneco (en la rasisma senco).
Tiu movado ankaŭ kompareblas kun etna naciismo aŭ ŝovinismo. - Aŭtoritatismo
- Malamikeco al demokratio: Sen nepre esti perforta kontraŭ la establita sistemo, ĝi estas defio al ĉi-lasta per totala kritiko (“fraŭdo”, “ruĝaj ĉapeloj” por defii justecon kiam ili estas ligitaj, ktp.)
2 – Du tipoj de ekstremdekstra
Du subkategorioj povas eliri el tio (tamen, ĉi tiuj lastaj du havas proksimajn ligojn):
1. La ekstremisma/ekstrema dekstro: karakterizita per fundamenta malakcepto de demokratio, inkluzive de popola suvereneco, kaj plimulta regado. La ekstremisma dekstro pretas uzi kaj teoriumi perforton por renversi la demokratian konstitucian ordon.
Ekzemploj
- La historiaj faŝismaj partioj: La NSDAP (Nacia Socialista Germana Laborista Partio – Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei) konata kiel la “Nazia Partio” de Adolfo Hitlero aŭ la PNF (Nacia Faŝisma Partio – Partito Nazionale Fascista) konata kiel la “Itala Faŝisma Partio” de Benito Mussolini, la UN (Nacia Unio – União Nacional) de António de Oliveira Salazar (precipe),…
- Pli nuntempaj partioj kiel la greka novnazia partio Ora Tagiĝo, aŭ aliaj malgrandaj grupoj kiel la franca novnazia studenta asocio GUD (Groupe Union Défense), la japana nacia-revolucia asocio Issuikai en Japanio,…
2. La populisma radikala dekstro: kiu akceptas (apriore) balotan konkuradon sed defias la ŝlosilajn instituciojn kaj valorojn de liberala demokratio kiel ekzemple la rajtojn de malplimultoj, la jurŝtaton kaj la disiĝon de povoj.
Ekzemploj:
- Plejparte pli nuntempaj partioj: la flandra belga VB (La Flandra Intereso – Vlaams Belang), la nederlanda PVV (La Partio por Libereco – Partij voor de Vrijheid), la argentina PL (Libertariana Partio – Partido Libertario), la franca RN (Nacia Kunveno – eks-Nacia Fronto),…
3 – La diversaj “variaĵoj” de la ekstremdekstra
Tra la historio ni povas identigi kvar aŭ kvin facetojn de la ekstrema dekstro:
1. (La) Reakcio / (La) Rojalismo: politika ideologio kiu pledas aŭ subtenas reĝecon, politikan reĝimon en kiu la estro de nacio portas la titolon de reĝo aŭ reĝino, plej ofte heredan sed ankaŭ meritplenan. Ne konfuzu ĝin kun la monarkio.
Du kategorioj de reakcio videblis ekde la unua franca revolucio de 1789:
- La ultrasuloj: tiuj, kiuj rifuzas la plej etan koncesion al la Franca Revolucio kaj volas revenon al la absoluta monarkio.
- La moderuloj: tiuj, kiuj opinias, ke ili povas trovi kompromison uzante Anglion kiel modelon. Potenco dividita inter la reĝo kaj elektita parlamento (konstitucia monarkio) per censa balotrajto (voĉdonrajtoj rezervitaj por la plej riĉaj).
2. (La) Bonapartismo: Politika reĝimo karakterizita per aŭtoritata persona potenco, fidanta je la burokratio kaj la armeo, ŝajniganta esti arbitracianto super klaskonfliktoj, forlasanta la politikan potencon de la burĝaro dum defendanta ĝin. Bonapartismo estas mergita en tempoj de krizo kaj estas subtenata de la burĝaro por savi sian ekonomian potencon, forlasante la kronon favore al la borso.
Ekzemploj de bonapartismaj reĝimoj:
- La Unua Franca Imperio de Napoleono Bonaparte (Napoleono la 1-a)
- La Dua Franca Imperio de Ludoviko-Napoleono Bonaparte (Napoleono la 3-a)
- La prusa reĝimo de Bismarck (per ĉi tiu ekzemplo ni povas vidi, ke Bonapartismo povas esti sendependa de la napoleona familio)
- La provizora rusa reĝimo de Kerenskij.
Kelkaj movadoj proksimaj al Bonapartismo:
- Gaŭlismo en Francio, ideologio karakterizita per forta plenuma povo. Centra movado de la nuna Kvina Franca Respubliko redaktita de Generalo Charles De Gaulle post konstitucia puĉo fare de la Kvara Respubliko en 1958.
- Peronismo en Argentino, argentina politika movado evoluigita de Juan Domingo Perón karakterizita per forta plenuma povo.
→ Reĝimoj proksimaj al Bonapartismo ne nepre estas klasifikitaj kiel ekstremdekstraj; eĉ hodiaŭ, politikaj partioj asertantaj esti gaŭlistaj aŭ peronistaj povas trovi sin pli maldekstre (ekzemple: socia gaŭlismo)
→ Diferenco kun Faŝismo: La diferenco estas subtila, sed laŭ Trockij kaj Gramsci, ekzistas multaj similecoj, sed bazitaj sur la diferenco, ke Faŝismo baziĝas pli sur amasmovadoj ol sur la armeo. Laŭ Gramsci, Bonapartismo kaj Faŝismo apartenas al la sama kategorio: Cezarismo.
3. (La) Faŝismo: Teoriigita kaj efektivigita de la itala Duce Benito Mussolini post ideologia ŝanĝo pro la Unua Mondmilito, faŝismo baziĝas sur forta Ŝtato (“Ĉio en la Ŝtato, nenio ekster la Ŝtato, nenio kontraŭ la Ŝtato” – Benito Mussolini), kulto de la gvidanto, malakcepto de homaj rajtoj, komunismo, anarkiismo, individuaj liberecoj kaj politika liberalismo, profunda nostalgio pri pli-malpli revita pasinteco (en ĉi tiu kazo la Romia Imperio por B. Mussolini), malfido je hekleziasmaj potencoj kaj la ideo de “nova supera raso”, La Nova Homo: “heroa Homo, preta por ĉiuj oferoj, hardita de spartana edukado, tute submetiĝema al la Ŝtato kaj ĝia gvidanto”. Ekde la malvenko de la Akso kaj la fino de la Dua Mondmilito en 1945 kaj la morto de B. Mussolini la 28-an de aprilo 1945, faŝismo ne malaperis; hodiaŭ ekzistas multaj novfaŝismaj ekstremdekstraj organizaĵoj (simple ĉiuj movadoj trovantaj sian inspiron en itala faŝismo).
Ekzemploj de novfaŝismaj organizoj:
- La franca partio La Naciistoj (Les Nationalistes), la itala MSFT (La Socia Movado Trikolora Flamo – Movimento Sociale Fiamma Tricolore), la BNF en Britio (Brita Nacia Fronto – British National Front),…
4. (La) Naziismo : “Unu popolo, unu ŝtato, unu gvidanto!”
forta socia hierarkio bazita sur raso (malsuperaj rasoj: slavoj kaj ne-eŭropanoj, “pli malbonaj”: judoj, “supera raso”: arjoj): ideala homo, forta, blanka, tute submetiĝema al sia nacio → reveno al “pli pura homo”
Male al la italaj faŝistoj, la nazioj ne volis krei “novan homon” sed “rekrei arkaikan homon”; por la nazioj, temis pri “remalkovro de la antikva homo kovrita kaj forgesita de jarcentoj da kultura kaj fizika fremdiĝo.” Laŭ la nazioj, kultura fremdiĝo estis la sekvo de kristana (aŭ judeo-kristana) evangelizado, de klerismo, de la Franca Revolucio, ktp. Jen la Arjo, la “Homo ĉe la pinto de la nazia hierarkio”.
5. (Cezarismo): reĝimoj kiuj ekestas kiam la reganta klaso estas dividita en malsamajn frakciojn, el kiuj neniu povas superregi la aliajn, kio rezultigus krizon de hegemonio.
Laŭ Trockij (la plej produktiva aŭtoro pri la temo) ekzistas du kategorioj de Bonapartismo:
- “Antaŭfaŝisma preventa bonapartismo”: meza stadio inter burĝa demokratio kaj faŝismo (ekzemplo: la registaroj de Brüning, Papen kaj Schleicher, kiuj antaŭis la ekpotenciĝon de Adolf Hitler en Germanio, kiu havis bonapartismajn karakterizaĵojn).
- “Bonapartismo de faŝisma origino”: post kiam ili estus ĉe la kapo de la ŝtato, faŝismaj reĝimoj finus ĉesante dependi de la amasmovadoj, kiuj portis ilin al la povo, kaj pli kaj pli dependus de la armeo kaj la burokratio → direkte al Bonapartismo.
Por Trockij, Bonapartismo povas esti situigita kaj kontraŭflue kaj laŭflue de faŝismo.

Anarkiismoj

Anarkiismo, aŭ liberecana ideologio, kunigas plurajn fluojn de politika filozofio disvolviĝintaj ekde la 19-a jarcento sur aro da kontraŭaŭtoritataj teorioj kaj praktikoj bazitaj sur rekta demokratio kaj havante individuan liberecon kiel fundamentan valoron. La termino libertariano estas ofte uzata kiel sinonimo por anarkiisto, precipe en la franclingva mondo post la adopto de la malbonaj leĝoj en Francio. Anarkiismo, male al anomio, ne pledas por la manko de leĝo, sed pledas por ke ĝia disvolviĝo venu rekte de la popolo (ekzemple per popola iniciato), ke ĝi estu rekte voĉdonita de ili (referendumo aŭ voĉdono fare de asembleoj lotumitaj) kaj ke ĝia apliko estu sub la kontrolo de ĉi-lastaj (nepra mandato, sekurecaj taĉmentoj kies oficistoj estas elektitaj, revokeblo de elektitaj oficistoj).
Bazita sur la neo de la principo de dominado de individuo aŭ grupo de individuoj en socia organizado, anarkiismo celas evoluigi socion sen socia klaso. Ĉi tiu movado do pledas por kunlaboro en dinamiko de memadministrado. Kontraŭ subpremo, anarkiismo proponas socion bazitan sur solidareco kiel solvon al antagonismoj, la komplementeco de individua libereco kaj tiu de la komunumo, egaleco de vivkondiĉoj kaj memadministrado de la produktadrimedoj (kooperativoj, mutualaj societoj). Ĝi estas do politika reĝimo, kiu celas ne solvi la diferencojn kontraŭstarantajn la konsistigantajn membrojn de la socio, sed asocii sendependajn kaj kontraŭdirajn fortojn.
Anarkiismo estas plurnombra movado kiu ampleksas ĉiujn sektorojn de la vivo kaj socio. Komence teoriadita de socialismaj pensuloj, ĝi kutime klasifikiĝas maldekstre aŭ eĉ ĉe la ekstrema maldekstro de la politika spektro, kvankam ĝi esence rifuzas esti parto de la kadro de reprezenta demokratio. Filozofia koncepto, ĝi estas ankaŭ “praktika kaj materia ideo, maniero esti en la vivo kaj en rilatoj inter estaĵoj, kiu devenas tiom el praktiko kiom el filozofio; aŭ pli precize, kiu ĉiam devenas el praktiko, filozofio mem estante nur praktiko, grava sed inter aliaj”. En 1928, Sébastien Faure, en La Synthèse anarchiste, difinis tri ĉefajn fluojn kiuj kunekzistis tra la historio de la movado: individuisma anarkiismo kiu insistis pri individua aŭtonomio kontraŭ ĉia aŭtoritato; libertariana komunismo, kiu, baziĝante sur la aforismo “De ĉiu laŭ siaj rimedoj, al ĉiu laŭ siaj bezonoj” kreita de Louis Blanc, volas ekonomie komenci de la bezonoj de individuoj, por poste produkti tion, kio necesas por kontentigi ilin; anarko-sindikatismo, kiu proponas metodon, sindikatismon, kiel rimedon de lukto kaj organizado de la socio. Ekde tiam, novaj sentemoj aperis, kiel ekzemple anarki-feminismo, socia ekologio (kaj ĝia apliko, libertariana municipismo), kaj anarki-transhumanismo.
La termino “anarkiismo” kaj ĝiaj derivaĵoj estas kelkfoje uzataj pejorative, kiel sinonimoj por socia malordo en la komuna aŭ ĉiutaga senco kaj kiu estas proksima al anomio, kaj kelkfoje kiel praktika celo, ĉar anarkiismo defendas la ideon, ke la foresto de potencostrukturo ne estas sinonimo de socia malorganizado. Anarkiistoj ĝenerale malakceptas la nunan koncepton de anarkio uzatan de la amaskomunikiloj kaj politikaj potencoj. Por ili, “ordo naskiĝas el libereco” dum potencoj generas malordon. Kelkaj anarkiistoj uzos la terminon “akratio”, de la greka “kratos”, povo, do laŭvorte “manko de povo”, anstataŭ la termino “anarkio”, kiu ŝajnas al ili fariĝi ambigua. Simile, iuj anarkiistoj emas uzi la terminon “libertarianoj”.
Por ĝiaj subtenantoj, anarkio ne estas socia malordo. Ĝi estas pli ĝuste la malo, nome la absoluta socia ordo, danke precipe al la socialigo de la produktadrimedoj: kontraŭe al la ideo de kapitaligitaj privataj posedaĵoj, ĝi sugestas tiun de individuaj posedaĵoj ne garantiantaj iujn ajn proprietrajtojn, precipe tiujn koncerne la akumuladon de neuzataj varoj. Tiu ĉi socia ordo baziĝas sur politika libereco organizita ĉirkaŭ imperativa mandato, memadministrado, integra federaciismo kaj rekta demokratio. Anarkio estas do organizita kaj strukturita: ĝi estas Ordo minus potenco.
Kelkaj kurentoj de anarĥismo
Anarĥa-feminismo


Anarĥa-feminismo
Anarĥa-feminismo (ankaŭ nomata liberecana feminismo), kiu kombinas feminismon kaj maldekstran anarkiismon, konsideras la dominadon de viroj super virinoj kiel unu el la unuaj manifestiĝoj de hierarkio en niaj socioj. La batalo kontraŭ patriarkeco estas do por anarki-feministoj integrita parto de la klasbatalo kaj la batalo kontraŭ la ŝtato, kiel Susan Brown formulis: “Ĉar anarkiismo estas politika filozofio kontraŭa al ĉiaj potencorilatoj, ĝi estas esence feminisma.”
Anarĥa-feminismo povas aperi en individua formo, kiel en Usono, dum en Eŭropo ĝi pli ofte estas praktikata en kolektiva formo.
Gravaj figuroj :
- Emma Goldman
- Voltairine de Cleyre
- Madeleine Vernet
- Nelly Roussel
- Amparo Poch y Gascón
- Lucía Sánchez Saornil
- La organizo Mujeres Libres
Anarki-komunismo


Anarki-komunismo
Libertariana komunismo, anarkiismo komunismo aŭ anarki-komunismo estas politika doktrino ĉe la kruciĝo de du aliaj:
- komunismo, komprenata en sia plej ĝenerala senco, la establado de socio sen sociaj klasoj kaj sen Ŝtato, per la kunigo de la produktadrimedoj kaj la distribuado de riĉeco kreita laŭ la aforismo de Louis Blanc “De ĉiu laŭ siaj rimedoj, al ĉiu laŭ siaj bezonoj”;
- anarkiismo, komprenata kiel socio, kies projekto estas plena politika libereco kaj la emancipiĝo de individuoj, per ekonomia kaj socia egaleco, per rekta, mem-administrata kaj federaciisma demokratio (libervola unueco, libera asocio, ktp.).
Por Carlo Cafiero, kunfondinto de libertariana komunismo, komunismo estas sinonimo de egaleco kaj anarkiismo de libereco. Li tial rifuzas kontraŭstari ilin kaj anstataŭe celas kombini ilin, ĉar por li ili estas “la du necesaj kaj nedivideblaj terminoj de la Revolucio.”
Gravaj figuroj :
- Petro Kropotkin
- Nestor Maĥno
- Emma Goldman
- Volin (Vsevolod Miĥailoviĉ Eiĉenbaum)
- Elizeo Rekluzo
- Eriko Malatesto
Rilataj organizoj kaj spertoj:
- La Pariza Komunumo (1871) – inspira proto-libertariana eksperimento
- La Ukraina Revolucio (1918–1921) – Maĥno kaj la Liberaj Sovetoj
- La Hispanaj Libertarianaj Komunumoj (1936–1939) – CNT-FAI kaj kolektivigoj
Anarki-sindikatismo


Anarki-sindikatismo
Anarki-sindikatismo, libertariana sindikatismo aŭ anarkiisma sindikatismo estas sindikatismo bazita sur la funkciaj principoj de anarkiismo. Li proponas metodon, sindikatismon, kunligitan kun rekta agado kaj la eksproprietiga ĝenerala striko, kiel rimedojn de lukto kaj aliro al liberecana socio.
La projekto de anarki-sindikatismo estas la establado de nova, justa kaj emancipa socia ordo, per la komuna forigo de kapitalismo kaj la Ŝtato kaj la anstataŭigo de privata proprieto.
La formoj de organizado estas multnombraj kaj baziĝas sur politika libereco per imperativa mandato, memadministrado, federaciismo kaj rekta demokratio sen ekonomia aŭ politika centralismo.
Anarko-sindikatismo estas do organizita kaj strukturita: ĝi establas la sindikaton kiel formon de emancipa organizado por laboristoj kaj malakceptas la principon de politika partio aŭ korporaciisma grupiĝo. La sindikato estas la strukturo, kiu permesas al la subpremataj klasoj organiziĝi ĉe la bazo kaj gvidi la lukton laŭ la elektoj de individuoj grupigitaj en kolektivojn kaj ne laŭ hierarkiaj direktivoj donitaj de politika ofico (alivorte, de malsupre supren kaj ne de supre malsupren, aŭ horizontale, kiel la utopio de egaleco).
Gravaj figuroj :
- Rudolfo Rokero
- Emma Goldman
- Buenaventura Durruti
- Fernand Pelloutier
- Pierre Monatte
- Sam Dolgoff
Gravaj anarko-sindikatistaj organizoj :
- CNT (Nacia Konfederacio de Laboro) – Hispanio
- FAU (Freie Arbeiterinnen- und Arbeiter-Union) – Germanio
- IWA-AIT (Internacia Laborista Asocio) – Internacia Anarko-Sindikatista Federacio fondita en 1922
Eko-anarkiismo

Eko-anarkiismo
Eko-anarkiismo aŭ libertariana ekologio, estas politika movado kiu aperis, en sia nuna formo, en la 1970-aj jaroj. Ĝi situas ĉe la krucvojo de anarkiismo kaj ekologiismo. Unu el la konsistigaj elementoj de ĉi tiu interkruciĝo estas “la evoluo de la nuklea demando, kiu ludis gravan rolon en kunigado en la sama batalo de post-1968 liberecanaj rondoj, sciencistoj kaj defendantoj de la naturo.”
Kritikas aŭtoritaton, hierarkion kaj homan dominadon super la naturo. Ĝi proponas memorganizadon, memadministradon de komunumoj kaj mutualismon. Tiu movado estas proksima al la socia ekologio evoluigita de la usonano Murray Bookchin, sed ankaŭ al la bioregionisma movado fondita de eko-anarkiistoj en Usono.
Tre kritika pri teknologio, ŝi defendas la ideon, ke la libertariana movado devas, se ĝi volas evolui, malakcepti antropocentrismon: por libertarianaj ekologoj, homoj devas rezigni la dominadon de la naturo.
Libertarianaj ekologiistoj malakceptas la antropocentran principon, ke la homaro estu konsiderata supera al la resto de la naturo. Male, ili asertas, ke socia organizado devas esti farita en harmonio kun naturaj fortoj kaj ne kontraŭ ili. Kunlaboro kun la natura mondo, pedagogio kaj reciproka helpo estas la sociaj motoroj de libertariana ekologio.
Ĉi tio konsideras, ke loke proksimaj, homgrandaj komunumoj estas pli favora medio por memadministrado ol la grandaj, centralizitaj urbaj centroj de industria socio. La asociita formo de politika organizado estas ĉefe la federacio de liberaj komunumoj, eko-komunumoj aŭ bioregionaj federacioj, en kiuj homaj kaj nehomaj komunumoj serĉus ekvilibron.
Libertariana ekologio troviĝas ĉe la intersekciĝo de la jenaj fluoj: libertariana edukado, anarki-primitivismo [1], dekresko, “radikala ekologio”, libertariana feminismo (kaj pli specife ekofeminismo), seksa libereco, rekta demokratio, bioregionismo, komunumismo, libertariana senperforto, vegananarkiismo, teknokritiko kaj la libertariana komunumo.
Gravaj figuroj :
- Petro Kropotkin
- Elizeo Rekluzo
- Henry David Thoreau
- Lewis Mumford
- Cornelius Castoriadis
[1] Kion ni kontraŭas
Kolektivisma anarkiismo
Kolektivisma anarkiismo
Kolektivisma anarkiismo aŭ anarko-kolektivismo estas politika doktrino derivita de anarkiismo, kiu kombinas radikalan kontraŭkapitalismon kun projekto de kolektiva organizado de la ekonomio sen ŝtato aŭ hierarkio. Li proponas revolucian transformon de la socio per la kolektivigo de la produktadrimedoj, rekte administrataj de laboristoj en logiko de memadministrado kaj egaleco.
La projekto de anarki-kolektivismo celas la samtempan forigon de kapitalismo, privata proprieto de la produktadrimedoj kaj la Ŝtato, konsiderataj kiel la kolonoj de ekonomia kaj politika subpremo. Anstataŭe, ĝi antaŭenigas socion bazitan sur libera kunlaboro, solidareco inter individuoj, kaj kolektiva administrado de resursoj.
La formoj de organizado rekomendataj baziĝas sur principoj kiel rekta demokratio, libertariana federaciismo, loka aŭtonomio kaj la imperativa mandato. Decidoj estas faritaj je la popola nivelo, fare de laboristaj asembleoj kaj liberaj komunumoj, sen centralismo aŭ vertikala aŭtoritato.
Anarko-kolektivismo distingiĝas per sia deziro garantii justan rekompencon laŭ la farita laboro, male al aliaj anarkiismaj fluoj, kiuj defendas distribuon laŭ bezonoj. Ĝi ne baziĝas sur ununura sindikataparato, sed prefere sur multaj formoj de laborista, kamparana aŭ komunuma organizado, ĉiuj federaciitaj horizontale.
Anarko-kolektivismo tial celas esti strukture malcentralizita, bazita sur la libera asocio de produktantoj kaj la rekta administrado de la ekonomio fare de tiuj, kiuj partoprenas en ĝi. Ĝi malakceptas ĉian centran potencon, ĉiajn formojn de ekonomia aŭ politika dominado, kaj celas atingi socian egalecon per revolucio kiu estas kaj materia kaj morala.
Gravaj figuroj :
- Miĥail Bakunin
- James Guillaume
- Ricardo Mella
Kripto-anarkiismo

Kripto-anarkiismo
Kriptoanarkiismo/Kripto-anarkiismo estas la realigo en ciberspaco de formo de anarkio per la uzo de kriptografio. Certigante la konfidencon, aŭtentecon kaj integrecon de siaj komunikadoj, kriptografia programaro ofertas al individuoj totalan liberecon de interŝanĝo, samtempe garantiante ilian anonimecon kaj respekton por ilia privateco.
Unu el la motivoj de kripto-anarkiistoj estas defendi sin kontraŭ la gvatado de komputilaj komunikadoj. Kripto-anarkiistoj provas protekti sin kontraŭ Datuma Retenado, la NSA Interreta Gvatado-Kontroverso, Ĉambro 641A, la sveda FRA-leĝo, sed ankaŭ HADOPI, ACTA, ktp. Kripto-anarkiistoj kredas, ke la disvolviĝo kaj uzo de kriptografio estas la plej bona defendo kontraŭ ĉi tiuj problemoj, kontraste al politika agado. Alia zorgo estas eviti cenzuron, precipe en la Interreto, surbaze de la principo de esprimlibereco. La programoj uzataj de kripto-anarkiistoj ofte ebligas kaj afiŝi kaj legi informojn en la interreto laŭ vere anonima maniero. Tor, I2P, FreeNet, kaj aliaj similaj retoj permesas la ekziston de “kaŝitaj” kaj anonimaj retpaĝoj, alireblaj nur de uzantoj de ĉi tiuj servoj. Tio permesas al interninformantoj kaj politikaj kontraŭuloj en totalismaj landoj disvastigi siajn informojn. Tria intereso estas la kreado kaj partopreno en alternativaj ekonomioj. Kriptovalutoj kiel Bitmono kaj servoj kiel Silk Road ebligas interŝanĝi varojn kaj servojn ekster la jura kadro. Fine, la teknika defio de disvolvi ĉi tiujn kriptografiajn sistemojn estas signifa, kio instigas iujn programistojn aliĝi al ĉi tiuj projektoj.
Noto: “Kripto” en kripto-anarkio ne estu konfuzita kun la prefikso “kripto-“, kiu indikas ideologion aŭ sistemon, kiu intence celas kaŝi aŭ distordi la “veran naturon”. Ekzemple, iuj uzas la terminon “kriptofaŝisto” por rilati al individuo aŭ organizo, kiu sekvas faŝisman doktrinon sed kaŝas siajn intencojn kondiĉe ke ili restas socie neakcepteblaj. Tamen, la verko The Cyphernomicon de Timothy C. May indikas, ke la termino “kripto-anarkiisto” estis origine celita kiel vortludo rilate al ĉi tiu ambigueco, kvankam ĝi ne celis kaŝi liajn agojn, kredojn aŭ intencojn.
Kvira anarkiismo

Kvira anarkiismo
Kvira anarkiismo (ankaŭ anarkiisma, anarki-kvia, kaj anarki-kvia) estas skolo de anarkiisma penso, kiu pledas por anarkiismo kaj socia revolucio kiel rimedo por kvira liberigo, kun la forigo de GLAT-fobio, heteroseksismo, ciseksismo, kaj patriarkeco. GLAT-anarkiistoj, kiuj batalis por GLAT-rajtoj kaj ene kaj ekstere de GLAT-anarkiismaj movadoj, inkluzivas Lucía Sánchez Saornil, John Henry Mackay, Adolf Brand kaj Daniel Guérin.
Kviraj anarkiistoj de la dua duono de la 20-a jarcento, implikitaj en la movado por samseksema liberigo, vidis anarkiismon kiel vojon al harmonio inter aliseksemaj kaj GLAT-uloj. Anarĥivra muziko havas siajn radikojn en kvirkoro, formo de punkroko kiu portretas samseksemon en pozitiva lumo. Kiel plej multaj formoj de punkroko, kvirkoro altiras grandan homamason da anarkiistoj. Ekzistas du ĉefaj anarki-kviraj grupoj: Queer Mutiny, brita grupo kun branĉoj en la plej multaj gravaj urboj, kaj Bash Back! kiu estas usona reto de gejaj anarkiistoj. Queer Fist aperis en Novjorko kaj identigis sin kiel “kontraŭ-asimilisma, kontraŭ-kapitalisma, kontraŭ-aŭtoritatisma strata agadgrupo, kuniĝis por provizi rektan agon kaj radikalan kviran kaj trans-identigitan voĉon ĉe la protestoj de la Respublikana Nacia Konvencio [Republican National Convention] (RNC).”

Komunismoj

Komunismo (de la latina communis – komuna, universala) estas komence aro da politikaj doktrinoj, derivitaj de socialismo kaj, plejparte, de marksismo, kontraŭstarantaj kapitalismon kaj celantajn la establon de socio sen sociaj klasoj, sen dunglaboro kaj sen interŝanĝvaloro, same kiel la establon de plena ekonomia kaj demokratia socialigo de la produktadrimedoj.
En sia originala senco, komunismo estas formo de senklasa, sennacia, demokratia socia organizado, en kiu materiaj varoj estas distribuitaj juste. En la 19-a jarcento, la vorto “komunismo” eniris la vortprovizon de socialismo. Ĝi estas aparte ligita al la verko de Karlo Markso kaj Frederiko Engelso – kiuj adoptis ĝin en 1848 en la Komunista Manifesto – kaj, pli ĝenerale, al la marksisma pensoskolo, kiu pledas por la fino de kapitalismo per la kolektivigo de la produktadrimedoj. En 1917, la bolŝevikoj, gvidataj de Vladimir Iljiĉ Lenin, ekregis en Rusio dum la Oktobra Revolucio. Tiu ĉi evento radikale ŝanĝis la signifon de la vorto komunismo: ĝi nun nomumis internacian politikan movadon, naskitan el disiĝo en socialismo, kaj kiu rekonis sin en la revolucia fluo enkorpigita de la bolŝevikoj same kiel en la interpreto de Marksismo fare de Lenin. Komunismo nun prezentas sin kiel la veran politikan esprimon de la laborista movado, malprofite al la socia demokratio, el kiu ĝi eliris. Laŭ tiu signifo, komunismo konsistigas unu el la plej gravaj fenomenoj de la 20-a jarcento, kiun oni povus priskribi kiel la “jarcento de komunismo”, ĉar tiu ideologio ludis movan rolon. Kelkaj komunistaj fluoj tamen restis kritikaj kaj kontraŭaj al la lenin-inspiraj ŝtatoj de la 20-a jarcento, ekzemple la konsiliistoj, aŭ eĉ anarko-komunistoj kaj libertarianismaj marksistoj.
En 1919, Lenin kaj liaj subtenantoj kreis la Komunistan Internacion (konatan kiel la Tria Internacio, aŭ Kominterno) por kunigi subtenantojn de Sovetrusio je internacia skalo. Iom post iom, la Unio de Sovetaj Socialismaj Respublikoj (USSR), fondita en 1922 por unuigi la teritoriojn de la antaŭa Rusia Imperio, direktis la agadojn de la plimulto de la komunistaj partioj de la mondo per la Kominterno: ĝi tiel dominis la komunistan movadon, malgraŭ la ekzisto de multaj disidentaj fluoj, kaj kritikistoj priskribantaj ĝin kiel ŝtatkapitalismon. Post la malkresko de la internacia revolucia ondo de 1917-1923 kaj la morto de Lenin en 1924, Josif Stalin establis sin kiel la gvidanto de USSR fronte al Lev Trockij, kaj kontraŭstaris la internaciismon de la konstanta revolucio per sia doktrino de “socialismo en unu lando”.
Kelkaj kurentoj de komunismo
Marksismo
Marksismo
Marksismo, teoriigita ĉefe de Karlo Markso kaj Frederiko Engelso en la 19-a jarcento, baziĝas sur kritika analizo de kapitalismo kaj materialisma vidpunkto pri historio, en kiu produktadrilatoj estas la kerno de sociaj transformoj. Marksismo estas ne nur kritiko, sed ankaŭ revolucia projekto: la forigo de kapitalismo per klasbatalo kaj la konstruado de komunisma socio, sen klasoj aŭ ŝtato.
La marksisma projekto celas establi justan socian ordon liberan de ĉiaj formoj de ekspluatado. Tio implicas la detruon de privata proprieto de la produktadrimedoj, konsiderata la fonto de kapitalisma ekspluatado, kaj la renverson de la burĝaro fare de la proletara klaso. Laŭ tiu vidpunkto, klasbatalo estas la mova forto de la historio, neevitebla sekvo de la internaj kontraŭdiroj de kapitalismo.
Marksismo baziĝas sur pluraj fundamentaj konceptoj:
- Historia materiismo: la homan historion determinas la materiaj kondiĉoj de ekzisto kaj ekonomiaj rilatoj. Ĉiu produktadmaniero (sklaveco, feŭdismo, kapitalismo, ktp.) generas siajn proprajn kontraŭdirojn, kiuj finfine kaŭzas ĝian kolapson.
- Klasbatalo: ĉiu socio dividita en antagonismajn klasojn vidas ĉi tiujn klasojn kontraŭstari unu la alian por la kontrolo de la produktadrimedoj. Sub kapitalismo, tiu ĉi opozicio manifestas sin inter la burĝaro (kiu posedas la kapitalon) kaj la proletaro (kiu posedas nur sian laborforton).
- Plusvaloro: En la kapitalisma sistemo, kapitalistoj transprenas la riĉaĵon produktitan de laboristoj pagante al ili nur parton de la valoro, kiun ili kreas. Ĉi tiu sistema ŝtelo estas la bazo de kapitalisma profito kaj kapitalakumulado.
- Fremdiĝo: Laboristoj sub kapitalismo estas senigitaj je la fruktoj de sia laboro, sia homeco kaj sia aŭtonomeco. Laboro fariĝas trudita agado, fremda al ilia propra evoluo.
Marksismo proponas kiel rimedon de socia transformo la proletan revolucion, gvidatan de la organizita laborista klaso, precipe per avangarda partio. Ĉi tiu revolucio devas establi la diktaturon de la proletaro, ne kiel tiranecon, sed kiel transiran fazon en kiu la ekspluatata klaso prenas la potencon por detrui kapitalismajn strukturojn, reorganizi la ekonomion kaj komenci la formorton de la ŝtato.
Marksismaj formoj de organizado estas tial centralizitaj, ĉar ili celas unuigi la laboristan klason per kohera politika gvidado. Male al anarkiismaj fluoj, Marksismo konsideras la Ŝtaton kiel klasan instrumenton, kiu, kvankam destinita malaperi longtempe, devas esti uzata provizore por rompi la reziston de la burĝaro kaj konstrui la fundamentojn de socialismo.
Fine, la komunisma socio, kiun celas Marksismo, estas socio:
- sen sociaj klasoj,
- sen truda ŝtato,
- kie la produktadrimedoj estas kolektivigitaj,
- kaj kie regas la principo: “De ĉiu laŭ liaj kapabloj, al ĉiu laŭ liaj bezonoj.“
Marksismo estas do organizita, teoria kaj strategia doktrino, kiu celas radikale transformi la socian ordon per la scienca kompreno de ĝiaj mekanismoj, la unuigo de klasbataloj kaj revolucia politika agado. Li ne nur revas pri ideala socio: li konstruas la vojon al ĝi per la analizo de la kontraŭdiroj de la realo.
“Proletoj el ĉiuj landoj, unuiĝu !“
Leninismo



Leninismo
Leninismo estas adaptado kaj evoluigo de Marksismo fare de Vladimir Iljiĉ Lenin, en la historia kunteksto de la frua 20-a jarcento kaj la Rusia Revolucio. Ĝi baziĝas sur marksisma interpreto de la produktadrilatoj kaj la klasbatalo, sed aldonas strategiajn kaj organizajn elementojn, kiuj konsideras la konkretajn kondiĉojn de carista Rusio kaj la neegalan disvolviĝon de monda kapitalismo. Leninismo estas do samtempe politika teorio, revolucia metodo, kaj modelo por organizado de la povo.
La leninisma projekto celas establi socialisman socion, liberan de kapitalisma dominado kaj klasa ekspluatado, per konkerado de la ŝtata potenco per revolucio gvidata de la organizita proletaro. Leninismo konsideras, ke la nura spontaneco de la laborista klaso ne sufiĉas por renversi kapitalismon: necesas strukturita politika organizo, avangarda partio.
Fundamentaj konceptoj de Leninismo:
- La avangarda partio: asertante, ke nur centralizita revolucia organizo, konsistanta el konsciaj kaj disciplinitaj ekstremistoj, povas efike gvidi la proletaron. Tiu ĉi partio ne estas amasa organizaĵo, sed politika elito formita por gvidi la revolucion kaj alfronti la subpremon de la burĝa ŝtato.
- Demokrata centraligo: La leninista partio funkcias laŭ logiko de interna demokratio, sekvata de la centralizita apliko de decidoj prenitaj kolektive. Post kiam la linio estas decidita, ĉiuj membroj devas apliki ĝin, kio certigas unuecon kaj efikecon en agado.
- Imperiismo kiel la plej alta stadio de kapitalismo: kapitalismo evoluas al monopola dominado, amasa eksportado de kapitalo, kaj tutmonda konkurenco inter imperiismaj potencoj. Tio malfermas novan fazon de krizo de kapitalismo kaj preparas la kondiĉojn por monda revolucio.
- La diktatoreco de la proletaro: Kiel Markso, Lenin vidas la diktatorecon de la proletaro kiel transiran stadion inter kapitalismo kaj komunismo. Tamen, li insistas pri la aktiva kaj organizita rolo de la laborista ŝtato, gvidata de la partio, por subpremi la burĝaron, sociigi la ekonomion kaj konstrui socialismon.
- Revolucia internaciismo: Leninismo pledas por la bezono de monda revolucio, kunordigita per internaciaj strukturoj (kiel la Komunista Internacio aŭ Kominterno). Socialismo ne povas daŭripove pluvivi en ununura lando sen internacia ekspansio.
Leninismo tial proponas tre strukturitan formon de politika organizado, centralizitan strategion kaj klaran vizion pri la konflikto kun la burĝa ŝtata aparato. Male al anarkiismaj aŭ reformismaj socialismaj fluoj, Leninismo ne ekskludas la potencprenon per perforto, konsiderante ke la Ŝtato ne povas esti konkerita per pacaj rimedoj.
Trockismo
Trockismo
Trockismo baziĝas sur la ideoj de Lev Trockij, unu el la ĉefaj gvidantoj de la Rusia Revolucio de 1917 kaj teoriulo de Marksismo. Daŭrigante de Leninismo, Trockismo tamen distingiĝas per radikala kritiko de Stalinismo kaj per sia propra interpreto de revolucia dinamiko, resumita en la centra koncepto de konstanta revolucio.
La trockista projekto celas la establon de internacia socialisma socio, libera de kapitalisma ekspluatado, per la konscia kaj organizita agado de la laborista klaso. Por Trockij, la lukto por socialismo ne povas esti limigita al naciaj limoj, nek frostigita en burokratia aparataro: ĝi devas esti internacia, kontinua kaj demokratia.
Fundamentaj konceptoj de Trockismo:
- La konstanta revolucio: Teoriigita en 1906 kaj poste evoluigita en la 1930-aj jaroj, ĉi tiu ideo baziĝas sur la fakto, ke, en ekonomie malantaŭenaj aŭ dominitaj landoj, la nacia burĝaro ne kapablas plenumi demokratiajn taskojn (agraraj reformoj, suvereneco, industriigo). Nur la laborista klaso povas gvidi demokratian revolucion, kiu devas tuj transformiĝi en socialisman revolucion, sen trairi stabilan burĝan stadion. La revolucio ne povas esti “haltigita”: ĝi estas permanenta ĝis monda komunismo.
- Kritiko de Stalinismo kaj burokratio: Trockij vidas en la ascendo de Stalin burokratian degeneron de la sovetia laborista ŝtato. Laŭ li, la burokratio uzurpis la potencon de la sovetoj (laboristaj konsilioj) kaj perfidis socialismajn principojn en la nomo de konservado de siaj privilegioj. Trockismo tial defendas la neceson de politika revolucio en USSR por restarigi laboristan demokration, samtempe konservante ekonomiajn atingojn (ŝtatigo, planado).
- Laborista Demokratio: Ĉe la koro de trockiisma penso estas la postulo pri rekta administrado de la ŝtato kaj la ekonomio fare de la laboristoj mem, per demokratiaj sovetoj, imperativaj mandatoj, rotacio de funkcioj kaj politika plurismo ene de la socialisma kadro.
- Internaciismo: Por Trockij, socialismo en unu lando estas historia neebleco. La supervivo de la Rusia Revolucio dependis de la disvastiĝo de la revolucio al aliaj industriigitaj landoj. Trockismo reasertas la bezonon de kunordigita monda revolucio, enkorpigita en la fondo de la Kvara Internacio (1938), konceptita kiel la monda partio de socialisma revolucio.
- Opozicio al klaskunlaboro: Trockij malakceptas politikojn de “Popola Fronto” (aliancoj inter laboristaj partioj kaj burĝaj partioj), kiujn li konsideras kompromisaj strategioj, kiuj politike senarmigas la proletaron. Trockismo insistas pri klasa sendependeco kaj la konstruado de sendependaj revoluciaj laboristaj partioj.
Trockismo tial proponas formon de centralizita sed demokratia organizado, ĉirkaŭ revoluciaj partioj ankritaj en la laborista klaso, engaĝitaj en la batalo kontraŭ kapitalismo sed ankaŭ kontraŭ la aŭtoritatismaj ekscesoj de certaj reĝimoj pretendantaj esti socialismaj.
Male al Stalinismo, Trockismo malakceptas la subpremon de socialisma opozicio, internan persekutadon kaj la kulton de la gvidanto. Ĝi proponas vojon al socialismo bazita sur politika libereco por laboristoj, konstanta kritiko de la povo, kaj travidebleco en la administrado de la Ŝtato.
Aliaj difinoj
Kontraŭfaŝismo


Kontraŭfaŝismo
Kontraŭfaŝismo estas la organizita opozicio al faŝismo kaj, pli ĝenerale, al la ekstrema dekstro kiel tuto.
Ĝi formiĝis en la 1920-aj jaroj kaj disvolviĝis kiel rezulto de la kresko de faŝismo en Eŭropo. Ĝi spertis tre fortan disvolviĝon dum la 1930-aj jaroj, estante ĉe la origino de la formiĝo de la popolaj frontoj, poste dum la Dua Mondmilito ene de la rezisto kontraŭ la faŝismaj kaj naziaj diktaturoj same kiel kontraŭ la kunlaboristaj reĝimoj.
Krom la batalo kontraŭ reĝimoj pretendantaj esti faŝismaj en la strikta senco, kontraŭfaŝismo aŭ la termino kontraŭfaŝismo estis uzata tre frue de komunistaj partioj por kontraŭbatali siajn politikajn kontraŭulojn, ĉu proksimajn aŭ malproksimajn sur la ideologia nivelo, aŭ eĉ ajnan kritikan kontraŭulon. Ĉi tiu instrumentaligo de la tiel nomata “kontraŭfaŝisma” lukto estis analizita kaj kritikita de multaj intelektuloj kaj historiistoj.
En la 21-a jarcento, kontraŭfaŝismo agas kontraŭ novfaŝismaj kaj rasismaj fluoj.
[*] La Tri Sagoj (germane: Drei Pfeile) estas socialisma kaj kontraŭfaŝisma politika simbolo origine asociita kun la Socialdemokratia Partio de Germanio. Ĝi aperis direkte al la fino de la Vajmara Respubliko. Origine dizajnita por la Fera Fronto kiel simbolo de socidemokrata rezisto al Naziismo en 1932, ĝi fariĝis oficiala simbolo de la Socialdemokrata Partio dum la parlamentaj elektoj en la sama jaro. Ĝi tiam reprezentas la trioblan opozicion al naziismo, stalinismo kaj reakcia konservativismo “Kontraŭ Papen, Hitlero, Thälmann“
Kontraŭstalinismo, konata kiel “maldekstra kontraŭstalinismo”

Kontraŭstalinismo
La kontraŭstalinisma maldekstro konsistas el diversaj maldekstraj fluoj kritikaj pri Josif Stalin, Stalinismo kiel politika filozofio, kaj la regadosistemo establita sub Stalin kiel gvidanto de Sovetunio.
Ĝi ankaŭ povas rilati al la maldekstra flanko de opozicio al diktaturoj, personeckultoj, totalismo kaj policŝtatoj, trajtoj ofte troveblaj en stalinismaj reĝimoj, kiel tiuj de Kim Il-sung, Enver Hoĝa, Mao, kaj tiuj de la antaŭa Orienta Bloko.
Sennaciismo

Sennaciismo
Sennaciismo estas ideologio, kiu antaŭenigas la superadon de naciaj dividoj.
Sennaciismo estas termino devenanta de la esperanto-movado. Ĝi estas politika koncepto kiu kunigas ĉiujn aŭ parton de la jenaj ideoj:
- pli-malpli markita kontraŭnaciismo;
- universalismo;
- tutmondismo;
- la bezono de neŭtrala internacia lingvo kaj kelkfoje la deziro atingi lingvan homogenigon je tutmonda nivelo;
- la bezonon, ke la monda proletaro eduku kaj organizu sin laŭ tiuj ideoj;
- la utileco de Esperanto kiel instrumento de tia politika edukado.
Kvankam elpensita ene de la Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), sennaciismo ne estas konsiderata la oficiala ideologio de tiu ĉi organizaĵo. Tamen, ne estas mirinde, ke sennaciismo naskiĝis en SAT, ĉar, kiel montras punkto 5. supre, sennaciismo estas proletara ideologio.






