La Komunista Internacio aŭ Tria Internacio aŭ Kominterno(1919-1943)

1. Fondaĵo kaj Disrompiĝo (1919)
La Komunista Internacio naskiĝis el grava ideologia disiĝo ene de la laborista movado post la Unua Mondmilito.

• La kunteksto: La Oktobra Revolucio de 1917 en Rusio sukcesis. Lenin kredis, ke la Dua Internacio perfidis la proletaron, subtenante la nacian militistan penadon en 1914.
• La fonda akto: En marto 1919, en Moskvo, la Kominterno estis kreita por unuigi la mondajn revoluciajn partiojn. La celo estis klara: eksporti la bolŝevikan revolucion internacie.

2. La “21 Kondiĉoj” kaj Bolŝevigo
En 1920, ĉe la Dua Kongreso, Lenin trudis 21 kondiĉojn por aliĝi al la Internacio.

• La disiĝo: Tiuj kondiĉoj devigis la socialistajn partiojn de Eŭropo elekti flankon. Tio kondukis al historiaj disiĝoj, kiel ĉe la Kongreso de Tours (en esperanto Turo) en Francio (kreiĝo de la FSKI (Francan Sekcion de la Komunista Internacio), poste la FKP (Franca Komunista Partio)).
• La organizo: La Kominterno ne estis simpla federacio, sed ununura, centralizita tutmonda partio. Ĉiu nacia sekcio devis obei la direktivojn de la Plenuma Komitato bazita en Moskvo.

3. Strategia Evoluo (1924 – 1939)
Post la morto de Lenin, la organizo fariĝis instrumento de la ekstera politiko de Stalino, oscilante inter du kontraŭaj taktikoj:

• De 1928 ĝis 1934: “Klaso kontraŭ klaso”, socialistoj estas etikeditaj “sociaj faŝistoj”. Ĉiu alianco kun la modera maldekstro estas malpermesita.
• De 1934 ĝis 1939: “Popularaj frontoj”. Alfrontante la minacon de la nazia Germanio, la Kominterno ordonis aliancon kun la socialistoj kaj kontraŭfaŝismaj liberaluloj.

4. La Fino de la Kominterno (1943)
La likvidigo de la Tria Internacio okazis meze de la Dua Mondmilito.

• La diplomatia kialo: Stalino likvidigis la organizon la 15-an de majo 1943 por trankviligi siajn aliancanojn (Usonon kaj Brition) kaj pruvi, ke li ne plu celis renversi iliajn registarojn per revolucio.
• La heredaĵo: Kvankam la organizo malaperis, la soveta influo super komunistaj partioj tra la mondo restis totala ĝis la kreo de la Kominformo en 1947, komence de la Malvarma Milito.